Views: 492 Author: Site Editor Ɣeyiɣi si Wotae: 2025-04-16 Dzɔtsoƒe: Teƒe
Nya 'major' nye akpa vovovowo, etsɔa gɔmesese vovovowo to nɔnɔme vovovowo abe agbalẽsɔsrɔ̃, hadzidzi, senyawo, kple bubuwo me. Kukuɖenuŋu blibo sia ƒe taɖodzinue nye be yeatso nya 'major' me be woase eƒe dɔwɔwɔ kple gɔmesese vovovoawo gɔme. To eƒe ŋutinya me dzɔtsoƒe, dekɔnuwo ƒe vevienyenye, kple eŋudɔwɔwɔ ŋutɔŋutɔ me dzodzro me la, míate ŋu ase alesi nya sia kpɔa ŋusẽ ɖe hadomegbenɔnɔ ƒe akpa vovovowo dzii la gɔme nyuie wu. Enye nusi doa dzidzɔ na ame alesi nyawo lɔ̃a abe major ene trɔna le ɣeyiɣi aɖe megbe eye wotrɔna ɖe nusɔsrɔ̃ vovovowo ŋu.
Nya 'major' dzɔ tso Latingbe me nya 'major,' si gɔmee nye 'greater.' Woto esia vɛ zi gbãtɔ le Eŋlisigbe me le Titinaɣeyiɣiwo me, vevietɔ wozãe le asrafowo ƒe nyawo me tsɔ fia ɖoƒe. Le ƒe alafa geɖe me la, ezazã keke ta yi nuto bubuwo me, eye wòɖe nusi de ŋgɔ wu alo vevienyenye ƒe vevienyenye fia. Gɔmeɖeɖea gɔmesese naa gɔmeɖoanyi si dzi woato adzro eƒe gɔmesese kple eŋudɔwɔwɔ siwo li egbea me.
Le sukudede me la, 'major' fia sukuvi ƒe nusɔsrɔ̃ ƒe akpa vevitɔ le woƒe suku kɔkɔ dede me. Elɔ nusɔsrɔ̃ kple nudidi tɔxɛ aɖewo siwo ŋu wotrɔ asi le be woana sidzedze deto le nusɔsrɔ̃ aɖe koŋ me ɖe eme. Zi geɖe la, sukuviwo ɖea gbeƒã woƒe nusɔsrɔ̃ vevitɔ le woƒe ƒe evelia ƒe nuwuwu, eye nyametsotso sia trɔa asi le woƒe sukudede kple dɔwɔwɔ ƒe mɔnuwo ŋu.
Nusɔsrɔ̃ vevi aɖe tiatia kpɔa ŋusẽ ɖe dɔwɔwɔ ƒe mɔnuwo dzi vevie. Le kpɔɖeŋu me, zi geɖe la, mɔ̃ɖaŋudɔwo, kɔmpiutaŋutinunya, alo ganyawo ŋuti nusɔsrɔ̃ veviwo kplɔa ame yia ɖoƒe siwo me ga geɖe le le woƒe dɔwɔƒewo. Dukɔa ƒe Sukudede Ŋuti Akɔntabubu Dɔwɔƒe gblɔ be sukuvi siwo xɔ STEM ƒe akpa veviwo la kpɔa dɔ geɖe wu le sukunuwuwu megbe ne wotsɔe sɔ kple esiwo le ablɔɖedɔwo me. Eyata nusɔsrɔ̃ vevi tiatia nye nyametsotso vevi aɖe si kpɔa ŋusẽ ɖe etsɔme mɔnukpɔkpɔwo dzi.
Nusɔsrɔ̃ veviwo ƒe dzidziɖedzi ɖe egbegbe dɔwɔlawo ƒe didi siwo le tɔtrɔm fia. Ðoɖowo abe Nutomeŋutinunya, Dukɔwo Dome Kadodowo, kple Nyatakakaŋutinunya ene ƒoa nusɔsrɔ̃ vovovowo nu ƒu, si naa hehenana ƒe nuteƒekpɔkpɔ blibo. Nusɔsrɔ̃ vevi siawo dzraa sukuviwo ɖo be woakpɔ xexeame katã ƒe kuxi sesẽ siwo hiã be woakpɔ egbɔ le mɔ vovovowo nu la gbɔ.
Le hadzidzi me la, 'major' ku ɖe dzidzenu alo safui si ƒe dzesi enye dometsotso tɔxɛ siwo le toŋtoŋwo dome, si naa gbeɖiɖi si do ƒome kple dzidzɔ alo keklẽ zi geɖe. Nudzidzenu gãtɔ zɔna ɖe afɔɖeɖe blibo kple afã ƒe ɖoɖo aɖe dzi (WWHWWWH), si nye Ɣetoɖoƒetɔwo ƒe hadzidzi ŋuti nufiafia ƒe megbeƒu. Nudzidzenu gãwo gɔmesese le vevie na hadzilawo le hakpakpa kple haƒoƒo me.
Zi geɖe la, safui gãwo nyɔa dzidzɔ, aʋadziɖuɖu, alo tomefafa ƒe seselelãmewo ɖe ame me. Numekuku siwo wowɔ le hadzidzi ƒe susuŋutinunya me ɖee fia be hakpakpa siwo le safui veviwo me ate ŋu akpɔ ŋusẽ nyui ɖe nyaselawo ƒe seselelãme dzi. Wozãa seselelãme ƒe ŋusẽkpɔɖeamedzi sia le nɔnɔme vovovowo me, tso sinima me haƒoƒo dzi va ɖo boblododowo dzi, tsɔ hea ŋuɖoɖo siwo wodi vɛ.
Kplɔ̃ gãwo, siwo wotu tso toŋtoŋ gbãtɔ, etɔ̃lia, kple atɔ̃lia si le nudanu gã aɖe me dzi lae nyea gɔmeɖoanyi na ŋgɔyiyi siwo sɔ kple wo nɔewo. Hadzidzi siawo gɔmesese le vevie ŋutɔ na hadzilawo kple hakpanyaŋlɔlawo. Wonaa haƒoƒo li ke eye zi geɖe la, wozãa wo tsɔ ɖoa haƒoƒo ƒe gbeɖiɖi ƒe titina anyi.
Le asrafodɔ me la, 'Amegã' nye asrafomegã si le agble dzi si le ɖoƒe si de ŋgɔ wu Kapitan eye wòbɔbɔ ɖe Aʋafiagã te. Zi geɖe la, ame ɖekaɖeka siwo le ɖoƒe sia nyea dɔwɔlawo ƒe amegã vevitɔwo na dɔwɔƒe siwo lolo abe asrafoha ene, eye wokpɔa dɔwɔlawo, nudɔdɔwo, kple dɔwɔnawo dzi. Woƒe kplɔlanyenye le vevie ŋutɔ na mawunyadɔgbedelawo ƒe ɖoɖowɔwɔ kple wo dzi wɔwɔ.
Ŋutinya me ke le Major ƒe ɖoƒea ŋu tso ƒe alafa 16 lia me ke. Le gɔmedzedzea me la, edo ƒome kple Sergeant Major, si nye asrafoha aɖe ƒe amegã etɔ̃lia. Le ɣeyiɣi aɖe megbe la, akpa si wowɔna la va trɔ, eye wòva zu egbegbe asrafowo ƒe ɖoƒewo ƒe akpa vevi aɖe le xexeame katã.
Togbɔ be Major ƒe ɖoƒe li le dukɔ geɖe me hã la, agbanɔamedziawo ate ŋu ato vovo. Le kpɔɖeŋu me, le United States Asrafowo me la, Asrafomegã ate ŋu anye asrafoha si le asrafoha ƒe ɖoɖo nu ƒe amegã, evɔ le dukɔ bubuwo me la, akpa si woawɔ ate ŋu anye dɔdzikpɔkpɔdɔ wu. Vovototo siawo gɔmesese le vevie na dukɔwo dome asrafowo ƒe nuwɔwɔ aduadu.
Le senyawo me la, 'major' fia se alo se siwo le vevie ŋutɔ. Zi geɖe la, se gã siawo kpɔa ŋusẽ ɖe hadomegbenɔnɔ dzi le afisiafi, abe Dukɔmeviwo ƒe Gomenɔamesiwo Ŋuti Se alo Affordable Care Act ene. Woƒe ɖoɖowo gɔmesese le vevie na senyalawo kple ɖoɖowɔlawo.
'ame akpa gãtɔ' ƒe susu wɔa akpa vevi aɖe le demokrasi ɖoɖowo me, ekpɔa ŋusẽ ɖe sewɔtakpekpe ƒe nyametsotsowo kple dziɖuɖu dzi. Ame akpa gãtɔ ƒe dziɖuɖu kple ame ʋɛwo ƒe gomenɔamesiwo dadasɔ nana be hadomegbenɔnɔ si le dzɔdzɔe eye wòle dzɔdzɔe la nɔa anyi. Zi geɖe la, se ƒe ɖoɖowo ku ɖe ƒuƒoƒo suewo takpɔkpɔ tso ame akpa gãtɔ ƒe ŋutasẽdziɖuɖu si ate ŋu adzɔ ŋu.
Ʋɔnudrɔ̃ƒe ƒe nya veviwo, siwo woyɔna zi geɖe be 'nya gãwo', ɖoa se ƒe kpɔɖeŋu siwo trɔa asi le sea gɔmeɖeɖe siwo ava va ŋu. Nyawo abe Brown v. Board of Education alo Roe v. Wade ene kpɔ ŋusẽ gã aɖe ɖe senyawo kple hadomenyawo dzi. Nya siawo me dzodzro ana míase alesi se ƒe gɔmeɖosewo trɔe gɔme.
Le ganyawo me la, 'major' ɖɔa asi alo dɔwɔƒe xɔŋkɔ siwo ʋãa ganyawo ƒe dzidziɖedzi zi geɖe. Wobua dɔwɔƒewo abe mɔ̃ɖaŋununya, lãmesẽnyawo gbɔ kpɔkpɔ, kple ganyawo ene be wonye gãwo le esi wowɔa akpa gã aɖe le GDP kple dɔwɔɖui me ta. Dɔwɔƒe siawo gɔmesese nye nu vevi aɖe na gadelawo kple ɖoɖowɔlawo.
Gomenɔla gãwo léa dɔwɔƒe aɖe ƒe ga ƒe akpa vevi aɖewo ɖe asi, si kpɔa ŋusẽ ɖe dɔwɔƒea ƒe dziɖuɖu kple aɖaŋuɖoɖo siwo wowɔna le aɖaŋuɖoɖowo ŋu dzi. Woƒe nuwɔnawo ate ŋu akpɔ ŋusẽ ɖe gaxɔmenu ƒe asi kple gadelawo ƒe kakaɖedzi dzi. Woƒe gadede asi ƒe ɖoɖowo me dzodzro naa míesea asitsatsa ƒe nɔnɔmewo gɔme.
Ganyawo ŋuti nufiafia gãwo, abe Keynes ƒe ganyawo alo ganyawo ŋuti nunya si ku ɖe nuzazãwo ƒe akpa dzi ene, trɔ asi le ganyawo ŋuti ɖoɖowo ŋu le xexeame katã. Nufiafia siawo gɔmesese kpena ɖe ame ŋu le dziɖuɖu ƒe nudede nyawo me, ganyawo ŋuti ɖoɖowo, kple ŋusẽ si wokpɔna ɖe ganyawo ƒe kelili dzi me dzodzro me.
Le nuƒoƒo me la, wozãa 'major' tsɔ tea gbe ɖe nane ƒe sesẽme alo vevienyenye dzi. Nyagbewo abe 'ŋgɔyiyi gã' alo 'kuxi gã' ɖea nudzɔdzɔ alo nya aɖe ƒe vevienyenye fiana. Zãzã sia ɖe alesi gbegbɔgblɔ trɔna tsɔ ɖea egbegbe seselelãmewo fianae fiana.
Nya 'major' dzena enuenu le nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo kple agbalẽwo me, zi geɖe la, enyea ŋusẽ alo ŋkɔxɔxɔ ƒe kpɔɖeŋu. Zi geɖe la, woɖea ame siwo ƒe tanyae nye Major le agbalẽwo alo sinimawo me fiana abe kplɔlawo alo ŋusẽkpɔɖeamedzi veviwo ene, si doa ŋusẽ hadomegbenɔnɔ ƒe nukpɔsusu le nya sia ŋu.
Zi geɖe la, dɔwɔƒewo zãa 'major' le adzɔnu ƒe dzeside me tsɔ ɖea ŋusẽkpɔɖeamedzi alo ŋgɔyiyi ƒe ɖoƒe fiana le woƒe dɔwɔƒea. Asitsatsa ƒe mɔnu sia ƒe taɖodzinue nye be yeatu nuƒlelawo ƒe kakaɖedzi ɖo eye yeaɖo asitsatsa ƒe anyinɔnɔ anyi. Gake ehiã be woawɔ ɖe ŋugbedodowo dzi be kakaɖedzi nanɔ ame ŋu.
Le susuŋutinunya me la, ŋkɔ tsɔtsɔ na nane be 'vevie' kpɔa ŋusẽ ɖe ame ɖekaɖekawo ƒe nukpɔsusu dzi, si wɔnɛ be nudzɔdzɔwo alo dɔwo dzena abe ɖe wole vevie wu ene. Esia ate ŋu akpɔ ŋusẽ ɖe nusi ʋãa ame, nuteɖeamedzi ƒe agbɔsɔsɔ, kple nyametsotsowɔwɔ ƒe ɖoɖowo dzi. Esia gɔmesese ate ŋu akpe ɖe ame ŋutɔ ƒe tsitsi kple habɔbɔa dzi kpɔkpɔ ŋu.
Ne ame ɖekaɖekawo ɖo 'taɖodzinu veviwo' la, zi geɖe la, womaa nunɔamesi geɖe kple ɖokuitsɔtsɔna ɖe wo gbɔ ɖoɖo ŋu. Wosrɔ̃a nu tso nukpɔsusu sia ŋu le habɔbɔ ƒe nuwɔna me be woatsɔ ado dɔwɔlawo ƒe dɔwɔwɔ kple dɔwɔwɔ ɖe ŋgɔ. Taɖodzinu veviwo nyanya nyuie nana agbagbadzedzewo sɔna eye wòdoa ƒuƒoƒo ƒe dɔwɔwɔ ɖe ŋgɔ.
Le mɔ̃ɖaŋununya me la, 'ŋgɔyiyi gãwo' fia nu yeye siwo trɔa kpɔɖeŋu siwo li fifia vevie alo wɔa asi yeyewo. Kpɔɖeŋu aɖewoe nye internet, asitelefon, kple nunya wɔwɔe toto vɛ. Ŋgɔyiyi siawo kpɔ ŋusẽ gã aɖe ɖe hadomegbenɔnɔ kple xexeame katã ƒe ganyawo dzi.
Zi geɖe la, nu yeye gãwo dona tso numekuku kple ŋgɔyiyi geɖe, nuwɔwɔ aduadu le nusɔsrɔ̃ vovovowo me, kple gadede asi geɖe me. Akpa si dziɖuɖu ƒe ɖoɖowo kple gazazã wɔna hã ate ŋu ana mɔ̃ɖaŋununya ƒe ŋgɔyiyi nawɔ kabakaba. Nu siawo me dzodzro kpena ɖe ame ŋu le etsɔme nɔnɔmewo gbɔgblɔ ɖi me.
Nya 'major' lɔ gɔmesese vovovowo kple gɔmesese vovovowo ɖe eme le go vovovowo me. Tso alesi wòfiaa nusiwo ŋu wotsia dzi ɖo le sukudede me kple asrafowo ƒe ɖoƒewo dzi va ɖo nu yeye veviwo kple dekɔnuwo ƒe ŋusẽkpɔɖeamedziwo ɖeɖefia dzi la, ezazã bɔ eye wòkpɔa ŋusẽ ɖe ame dzi. 'major' ƒe dɔwɔwɔ vovovowo gɔmesese doa míaƒe gbegbɔgblɔ gɔmesese kple akpa si wòwɔna le nukpɔsusuwo ƒe nɔnɔmewɔwɔ me ɖe ŋgɔ. Gɔmesese mawo xɔ asi ŋutɔ, vevietɔ ne wole nukpɔsusuwo me kum abe major ene , esi wonaa ŋudzedzekpɔkpɔ deto ɖe nya la ƒe vevienyenye ŋu le míaƒe gbesiagbegbenɔnɔ me.
emenyawo le ƒuƒlu!
emenyawo le ƒuƒlu!