Ilaalcha: 509 Barreessaa: Gulaalaa Marsariitii Yeroo Maxxansaa: 2025-06-06 Ka'umsa: Bakka
Damee daldala idil-addunyaa keessatti koodii Sirna Walsimsiisaa (HS) ramaddii meeshaalee keessatti gahee olaanaa qabu. Koodiiwwan kun abbootiin taayitaa gumurukaa addunyaa guutuutti oomishaalee taarifa, gibiraa fi dambiiwwan hojiirra oolchuuf gargaaran adda baasuuf barbaachisoodha. Oomisha akkasii keessaa tokko kan yeroo baayyee gabaa addunyaa keessa darbu tinplate dha. Koodii HS tinplate hubachuun daldala galtee fi al ergii isaa irratti hirmaataniif murteessaadha. Barreeffamni kun adda ta’e koodii HS tinplate ilaalchisee gadi fageenyaan kan lixu yoo ta’u, barbaachisummaa isaa, hojiirra oolmaa isaa, fi nuances daldaltoonni beekuu qaban qorata.
Tinplate, qabiyyee xurii dandamachuu isaatiin kan beekamu, industirii paakeejii keessatti bal’inaan kan itti fayyadamu yoo ta’u, keessumaa nyaataa fi dhugaatiif, uumama summii hin qabnee fi bifa gaarii ta’uu isaatiin. Daldalli addunyaa akkuma cimaa dhufeen, ramaddiin sirrii koodii HS sirrii ta’e jalatti, qulqullina gumurukaa walxaxaa fi seera daldala idil-addunyaa akka eegu mirkaneessa. Kana malees, ramaddiin dogoggoraa bu’aa badaa kan akka adabbii maallaqaa, harkifannaa ykn illee meeshaalee qabachuu fiduu danda’a.
Koodiiwwan HS mala lakkoofsaa sadarkaa idil-addunyaatti sadarkaa idil-addunyaatti oomishaalee daldalaman ramaduudha. Sirni koodii HS Dhaabbata Gumurukaa Addunyaa (WCO)n kan qophaa’ee fi kan kunuunfame yoo ta’u, biyyoota fi dinagdee 200 ol ta’an akka bu’uura taarifa gumurukaa isaanii fi istaatiksii daldala idil-addunyaa walitti qabuuf itti fayyadama. Sirni kun gareewwan meeshaalee gara 5,000 kan of keessaa qabu yoo ta’u, tokkoon tokkoon isaanii koodii dijiitii jahaatiin kan adda baafaman yoo ta’u, caasaa seeraa fi loojikii ta’een kan qindaa’an yoo ta’u, ramaddii walfakkaataa galmaan ga’uuf seera sirriitti ibsame qaba.
Dijiitonni lamaan jalqabaa koodii HS boqonnaa, dijiitonni lamaan itti aanan mata duree, fi dijiitonni lamaan dhumaa mata duree xiqqaa bakka bu'u. Biyyoonni ramaddii dabalataaf dijiitota dabalataa dabaluu danda'u. Fakkeenyaaf, Ameerikaan koodii dijiitii 10 qabu kan koodii Harmonized Tariff Schedule (HTS) jedhamuun beekamu qacarti. Caasaa koodii HS hubachuun dhaabbileen daldalaa oomisha isaanii sirritti akka ramadaniif bu’uuraa dha.
Tinplate bu’uuraan sibiilli haphii tiniin dibame dha. Sibiilli ciminaa fi bifa kan kennu yoo ta’u, laayibariin qaruuraa ammoo xurii dandamachuu fi fuula summii hin qabne ni kenna. Akka sirna koodii HS tti, tinplate Boqonnaa 72 jalatti kan kufe yoo ta’u, kunis oomisha sibiilaa fi sibiilaa kan hammatudha.
Koodiin HS addaa tinplate 7210.12. Caccabsuun:
72 - Boqonnaa Sibiilaa fi Sibiilaa.
10 - Oomishaalee sibiilaa ykn sibiilli alayidii hin taane, kan dibame ykn kan dibame, kan diriiraa ta’e.
12 - Tintiin kan dibame ykn kan dibame.
Koodiin HS biyya irratti hundaa'uun xiqqoo garaagarummaa qabaachuu akka danda'u hubachuun barbaachisaadha, keessumaa yeroo dijiitonni dabalataa ramaddii bal'aa ta'eef itti dabalaman. Dhaabbileen daldalaa qaamolee gumurukaa naannoo isaanii waliin mirkaneessuu ykn sagantaa taarifaa ofiisaa biyya galchituu mariisisuun ramaddii sirrii ta’e mirkaneessuu qabu.
Ramaddiin koodii HS sirrii ta’e sababoota hedduudhaaf murteessaadha. Tokkoffaa, taarifaa fi gibira meeshaalee irratti raawwatiinsa qaban ni murteessa. Koodii HS sirrii fayyadamuun dhaabbileen daldalaa gibira barbaachisaa ta’e akka kaffalan mirkaneessa, kaffaltii dabalataa ykn kaffaltii gadi aanaa irraa of qusachuun dhimma seeraa fiduu danda’a. Lammaffaa, istaatiksii daldalaa mootummootaa fi dhaabbilee idil-addunyaatiin qindaa’an irratti dhiibbaa kan geessisu yoo ta’u, imaammataa fi waliigalteewwan dinagdee irratti dhiibbaa qaba.
Kana malees, koodii HS tokko tokko daangaa galchuu ykn erguu, kootaa, ykn hayyama addaa barbaadu. Ramaddiin dogoggoraa meeshaaleen gumurukaa keessatti qabamuu, harkifannaa, baasii dabaluu fi adabbiin dhufuu danda’u fiduu danda’a. Kanaafuu, hojii daldala idil-addunyaa sirriitti hojjechuuf koodii HS sirrii tinplate hubachuu fi hojiirra oolchuun barbaachisaa dha.
Tinplate sababa walnyaatinsa addaa cimina, bifa, fi dandeettii xurii dandamachuu isaatiin hojiiwwan bal’aa qaba. Fayyadamni tinplate baay’inaan kan babal’ate meeshaalee paakeejii oomishuuf. Nyaata, dhugaatii, eroosoolii fi halluudhaaf qaruuraa oomishuuf bal’inaan itti fayyadama. Dandeettiin meeshaan kun qabiyyee isaa osoo keemikaalaan hin walnyaatin kunuunsuu danda’uun isaa kaayyoowwan kanaaf mijataa akka ta’u taasisa.
Paakeejii malees, tinplate oomisha elektirooniksii, keesii baatirii fi kutaalee konkolaataa keessatti fayyadama. Solderability isaa gaarii ta'e hojii elektirikii keessatti faayidaa qaba. Meeshaan kun meeshaalee manaa kanneen akka saanii daabboo fi kukii muraa hojjechuu keessattis ni qacarama.
Daldalli tinplate addunyaa irratti gahee barbaachisaa industirii paakeejii fi omishaa keessatti qabu irraa kan ka’e guddaadha. Oomishtoonni gurguddoon tinplate Chaayinaa, Jaappaan fi Gamtaa Awurooppaa dabalata. Daldaltoonni galtee fi al-ergii tinplate irratti hirmaatan dambiiwwanii fi tarkaanfiiwwan taarifaa adda addaa biyyoonni adda addaa kaa’an yaada keessa galchuu qabu.
Waliigalteewwan daldalaa fi gibirri farra daampii baasii fi dandeettii tinplate galchuu irratti dhiibbaa guddaa geessisuu danda’a. Imaammata daldala idil-addunyaa irratti odeeffannoo haaraa qabaachuun daldaltoonni walxaxiinsa gabaa addunyaa bu’a qabeessa ta’een akka deeman murteessaadha.
Dokumantarii sirrii ta’e qabaachuun dhagaa bu’uuraa daldala idil-addunyaati. Daldaltoonni yeroo tinplate galchan ykn ergan waraqaawwan hundi koodii HS fi ibsa oomishaa sirritti akka calaqqisan mirkaneessuu qabu. Kunis sanadoota ergaa, invooyisii daldalaa, tarreewwan kuusaa fi ragaalee ka’umsaa kan dabalatudha.
Dambiiwwan akka Seera Fe’umsa Jajjaboo Galaanaa Idil-addunyaa (IMSBC) kabajuunis geejjibni tinplate nageenya qabu mirkaneessuuf barbaachisaa dha. Dabalataanis, dhaabbileen daldalaa ulaagaalee asxaa addaa ykn waraqaawwan daataa nageenya meeshaalee ergaa waliin ta’uu qaban kamiyyuu beekuu qabu.
Bara dijitaalaa kana keessatti waltajjiiwwan hedduun walxaxiinsa daldala idil-addunyaa salphisuuf dhaabbileen daldalaa gargaaru. Waltajjiiwwan kunniin waa’ee taarifa, dambiiwwanii fi koodii HS irratti odeeffannoo wayitawaa ni kennu. Qabeenya akkasii fayyadamuun balaa ramaddii dogoggoraa haalaan hir’isuu fi seera daldala idil-addunyaa akka eegamu mirkaneessuu danda’a.
Fakkeenyaaf waltajjiiwwan akka Weebsaayitiin 735 Tinplate daldala tinplate fi oomishaalee sibiilaa biroo wajjin hojjetaniif ibsa oomishaa bal’aa fi deeggarsa ni kenna. Meeshaalee kanneen fayyadamuun hojii daldalaa keessatti gahumsaa fi sirrii ta’uu guddisuu danda’a.
Taariifni biyya galtee fi waliigalteewwan daldalaa jiran irratti hundaa’uun garaagarummaa guddaa qabaachuu danda’a. Tinplate koodii HS 7210.12 jalatti ramadameef, safartuun taarifaa sababoota akka qaraxa farra daampii ykn waliigaltee daldalaa filannootiin dhiibbaa uumuu danda’a. Dhaabbileen daldalaa gibira sirrii ergaa isaanii irratti raawwatiinsa qabu hubachuuf daldaltoota gumurukaa ykn ogeeyyii daldalaa mariisisuun dirqama.
Yeroo tokko tokko biyyoonni indaastiriiwwan biyya keessaa eeguuf qaraxa dabalataa tinplate biyya alaatii galfamu irratti kaa’u. Tarkaanfiiwwan akkasii beekuu dhabuun baasii hin eegamne fiduu danda’a. Kanaafuu, dhaabbilee daldalaa daldala idil-addunyaa tinplate irratti bobba’aniif qorannoo fi mariin of eeggannoo qabu gochuun gaariidha.
Daldala keessatti walsimannaa fi gahumsa mirkaneessuuf, daldaltoonni muuxannoowwan gaarii hedduu fudhachuu qabu:
Ramaddii Sirrii: Yeroo hunda koodii HS sagantaa taarifaa haaromfame waliin mirkaneessuu fi yoo mirkanaa’aa hin taane ogeeyyii mariisisuu.
Dokumantarii: Sanadoonni ergaa fi gumurukaa hundi ibsa oomishaa fi koodii HS sirritti akka calaqqisan mirkaneessuu.
Odeeffannoo Qabaa: Jijjiirama dambiiwwan daldalaa, taarifaa fi waliigalteewwan idil-addunyaa daldala tinplate irratti dhiibbaa uumuu danda’an hordofaa.
Ogeessota Gorsaa: Daldaltoota gumurukaa muuxannoo qaban ykn gorsitoota seeraa daldala idil-addunyaa irratti adda ta’an waliin hojjechuu.
Teeknooloojii Fayyadamaa: Ramaddii fi walsimannaa gahumsaan bulchuuf waltajjiiwwan haala mijeessuu daldalaa fi sooftiweerii fayyadamuu.
Dhaabbanni paakeejii biyyoota hedduu yeroo tokko sababa ramaddii dogoggoraa tinplatetiin harkifannaa fi adabbii guddaa isa mudateera. Dhaabbatichi dogoggoraan koodii HS kan sibiilota salphaa bakka tinplate fayyadame. Sababa kanaan, aanga'oonni gumurukaa iyyannoo taarifaa sirrii hin taanee fi qaraxa miliquu danda'u kaasuun ergaa kana to'ataniiru.
Dhaabbatichi adabbii maallaqaa guddaa kaffaluu fi sanadoota hunda irra deebi’ee dhiyeessuun sagantaa oomishaa irratti harkifannaa fi kasaaraa maallaqaa fideera. Dhimmi kun barbaachisummaa itti fayyadama koodii HS sirrii ta’ee fi ramaddiin dogoggoraa fiduu danda’u kan hubachiisudha.
WCOn sirna koodii HS yeroo yeroon haaromsa, kunis guddina teeknooloojii fi jijjiirama akkaataa daldala idil-addunyaa calaqqisiisa. Daldaltoonni tinplate waliin hojjetan fooyya’iinsa ramaddii oomisha isaanii irratti dhiibbaa uumuu danda’u kamiyyuu beekuu qabu. Maxxansi bara 2022 moggaasa moggaasa HS kutaalee hedduu keessatti jijjiirama kan fide yoo ta’u, guddina akkasii waliin yeroo yeroon beeku murteessaadha.
Guddinni meeshaalee fi uffannaa irratti mul’atu ramaddii ykn mata duree xiqqaa haaraa uumuu danda’a. Fakkeenyaaf, yoo tinplate adeemsa dabalataa ykn meeshaalee biroo wajjin dibame, koodii HS adda ta’e jalatti kufuu danda’a. Hordoffiin itti fufiinsa qabu fooyya’iinsa koodii HS dhaabbileen daldalaa akka ajajamanii fi jeequmsa daldalaa kamiyyuu akka hin uumamne mirkaneessa.
Koodii HS tinplate hubachuun daldala idil-addunyaa meeshaa baay’ee fayyadamuu danda’u kana hirmaachisuun gama bu’uuraati. Koodiin addaa 7210.12, bu’uura gumurukaa addunyaa keessatti tinplate adda baasuun, taarifa sirritti hojiirra oolchuu fi dambiiwwan daldalaa kabajuuf haala mijeessa. Dhaabbileen daldalaa rakkoo seeraa, adabbii maallaqaa fi harkifannaa loojistikii akka hin uumamneef ramaddii sirrii ta’eef dursa kennuu qabu.
Diinagdee addunyaa walitti hidhamiinsi isaa dabalaa dhufe keessatti, waa’ee jijjiirama koodii HS, waliigaltee daldalaa, fi tarkaanfiiwwan taarifaa irratti odeeffannoo argachuun barbaachisaa dha. Muuxannoo gaarii fudhachuu fi qabeenya akka 735 Tinplate platform, daldaltoonni walxaxiinsa daldala idil-addunyaa haala bu’a qabeessa ta’een keessa darbuu danda’u. Fayyadamni koodii HS sirrii ta’e, walsimannaa mirkaneessuu qofa osoo hin taane gahumsaa fi bu’aa hojii daldala addunyaatiif gumaacha qaba.
qabiyyeen duwwaa dha!
qabiyyeen duwwaa dha!