यदा गृहसुधारस्य विषयः आगच्छति तदा प्रायः कर्ब-आकर्षणे ऊर्जा-दक्षतायां च छतस्य अभिनयस्य भूमिका भवति । तथापि बहवः गृहस्वामी वर्णचयनस्य महत्त्वं उपेक्षन्ते यदा तेषां... छतपत्राणि . समीचीनः वर्णः भवतः गृहस्य रूपं परिवर्तयितुं, तस्य ऊर्जा-दक्षतां वर्धयितुं, पुनर्विक्रय-मूल्यं अपि वर्धयितुं शक्नोति । परन्तु एतावन्तः विकल्पाः उपलब्धाः सन्ति चेत्, भवन्तः स्वस्य छतपत्राणां कृते उत्तमं वर्णं कथं चिन्वन्ति?
भवतः छतस्य वर्णः केवलं सौन्दर्यप्रसाधनविकल्पात् अधिकः अस्ति; इदं निर्णयं यत् भवतः गृहस्य ऊर्जा-दक्षतां, दीर्घायुषः, समग्रं सौन्दर्य-आकर्षणं च प्रभावितं करोति । एषः विषयः महत्त्वपूर्णः अस्ति यतोहि बहवः गृहस्वामी स्वगृहस्य कार्यप्रदर्शने, रूपे च छतस्य वर्णस्य महत्त्वं न्यूनीकरोति । आवासीय-अथवा वाणिज्यिक-भवन-परियोजनासु सम्बद्धानां गृहस्वामीणां, वास्तुविदां, ठेकेदारानाञ्च कृते अयं मार्गदर्शकः विनिर्मितः अस्ति । वयं तेषु कारकेषु गहनतां गमिष्यामः ये छतस्य वर्णचयनं प्रभावितं कुर्वन्ति, लोकप्रियवर्णविकल्पानां अन्वेषणं करिष्यामः, तथा च भवतः छतपत्राणां कृते आदर्शवर्णस्य चयनार्थं पदे पदे दृष्टिकोणं प्रदास्यामः Shandong Sino Steel Co.,Ltd उच्च-सटीकता जस्ती इस्पात कुंडल, galvalume इस्पात कुंडली, पूर्व-रंगित इस्पात कुंडली, नालीदार शीट तथा अन्य उत्पादों उत्पादन। भवन्तः विविधप्रकारस्य... रङ्ग छत पत्रक.
छतपत्रस्य वर्णं चयनं कुर्वन् विचारणीयाः कारकाः
1. जलवायु तथा ऊर्जा दक्षता
भवतः गृहस्य ऊर्जा-दक्षतायां भवतः छतस्य वर्णः महत्त्वपूर्णां भूमिकां निर्वहति, विशेषतः भवतः स्थानीयजलवायुस्य सम्बन्धे:
उष्णजलवायुः : हल्के वर्णाः (श्वेतवर्णाः, हल्के धूसराः, तन) अधिकं सूर्यप्रकाशं प्रतिबिम्बयन्ति, येन भवतः गृहं शीतलं भवति तथा च वातानुकूलनव्ययः न्यूनीकरोति।
शीतजलवायुः : गहरे वर्णाः (गहरे भूरे, कृष्णवर्णे, गहरे धूसरवर्णे) अधिकं तापं शोषयन्ति, यत् शीतप्रदेशेषु हिमस्य हिमस्य च द्रवणार्थं साहाय्यं कृत्वा लाभप्रदं भवितुम् अर्हति
विभिन्नवर्णानां सौरप्रतिबिम्बसूचकाङ्कं (SRI) विचारयन्तु । उच्चतर एसआरआई मूल्यानि उत्तमं तापप्रतिबिम्बं सूचयन्ति:
| वर्णः |
विशिष्टः एसआरआई श्रेणी |
| श्वेतः |
७०-८५ इति |
| हल्के ग्रे |
४०-६० इति |
| तन् |
३०-५० |
| डार्क ब्राउन |
१० - २५ |
| कृष्णः |
० - १० |
2. वास्तुशैली तथा सौन्दर्यशास्त्र
भवतः छतस्य वर्णः भवतः गृहस्य वास्तुशैल्याः समग्रवर्णयोजनायाः च पूरकः भवेत्:
पारम्परिकगृहाणि : भूरेण, धूसरवर्णेन, कृष्णवर्णेन वा इत्यादयः पृथिव्याः स्वराः प्रायः सम्यक् कार्यं कुर्वन्ति ।
भूमध्यसागरीयः अथवा स्पेन्शैल्याः गृहाणि : टेराकोटा अथवा मृत्तिकावर्णाः लोकप्रियाः विकल्पाः सन्ति ।
आधुनिकगृहाणि : बोल्डरङ्गाः अथवा चिकना ग्रे तथा कृष्णवर्णाः समकालीनरूपं वर्धयितुं शक्नुवन्ति।
तटीयगृहाणि : हल्के नीलवर्णाः अथवा मृदुधूसरवर्णाः समुद्रतटस्य वातावरणस्य पूरकं भवितुम् अर्हन्ति ।
निम्नलिखितवर्णसौहार्दसिद्धान्तान् विचारयन्तु।
पूरकवर्णाः : साहसिकरूपेण भवतः गृहस्य बाह्यभागस्य विपरीतरूपेण छतस्य वर्णं चिनुत।
अनुरूपवर्णाः : सामञ्जस्यपूर्णरूपेण भवतः गृहस्य बाह्यभागस्य सदृशं छतस्य वर्णं चिनुत।
एकवर्णीययोजना : परिष्कृतस्य, समन्वयात्मकस्य रूपस्य कृते समानवर्णस्य भिन्न-भिन्न-छायानां उपयोगं कुर्वन्तु ।
3. आसपास तथा स्थानीय नियम
स्वस्य वर्णपरिचयं अन्तिमरूपेण निर्धारयितुं पूर्वं विचारयन्तु:
गृहस्वामीसङ्घस्य (HOA) छतस्य रङ्गस्य नियमाः वा प्रतिबन्धाः वा
स्थानीयभवनसंहिता वा ऐतिहासिकजिल्लामार्गदर्शिकाः
आसपासस्य प्रवृत्तयः तथा च भवतः विकल्पः कथं उपयुज्यते (अथवा उत्तिष्ठति)
4. दीर्घायुः अनुरक्षणं च
विभिन्नाः वर्णाः भवतः छतस्य आयुः, अनुरक्षणस्य आवश्यकतां च प्रभावितं कर्तुं शक्नुवन्ति:
हल्के वर्णाः : प्रायः गन्दगीं दागं च अधिकसुलभतया दर्शयन्ति, अतः अधिकवारं सफाई आवश्यकी भवति ।
गहरे वर्णाः : कालान्तरे अधिकतया क्षीणाः भवितुम् अर्हन्ति, विशेषतः उच्चपरमाणु-संपर्कयुक्तेषु क्षेत्रेषु ।
मध्य-परिधि-रङ्गाः : गन्दगीं गोपयितुं क्षीणतां प्रतिरोधयितुं च संतुलनं प्रदातुं शक्नोति ।
5. पुनर्विक्रयमूल्यं तथा नियन्त्रण-अपीलम्
भवतः वर्णपरिचयः भवतः गृहस्य भविष्यस्य पुनर्विक्रयमूल्यं कथं प्रभावितं कर्तुं शक्नोति इति विचारयन्तु:
तटस्थवर्णानां प्रायः सम्भाव्यक्रेतृणां कृते व्यापकं आकर्षणं भवति ।
एकः सुचयनितः छतस्य वर्णः कर्ब-आकर्षणं वर्धयितुं शक्नोति तथा च भवतः गृहं स्थावरजङ्गम-विपण्ये सकारात्मकरूपेण विशिष्टं कर्तुं शक्नोति।
अत्यन्तं साहसिकाः अपरम्परागताः वा वर्णाः सम्भाव्यक्रेतृणां भवतः पूलं सीमितुं शक्नुवन्ति ।
स्वस्य छतपत्रस्य वर्णस्य चयनार्थं चरणबद्धमार्गदर्शिका
प्रथमः चरणः : स्वस्य जलवायुस्य आकलनं कुर्वन्तु
स्वप्रदेशस्य जलवायुलक्षणं (उष्णं, शीतं, मिश्रितं) निर्धारयन्तु ।
स्वक्षेत्रे औसततापमानस्य सूर्यप्रकाशस्य च संपर्कस्य विषये शोधं कुर्वन्तु।
स्थानीयमौसमस्य स्वरूपं (उदाहरणार्थं, नित्यं वर्षा, हिमपातः, तीव्रसूर्यः वा) विचारयन्तु ।
Step 2: स्वगृहस्य वास्तुकलायां मूल्याङ्कनं कुर्वन्तु
स्वगृहस्य वास्तुशैलीं चिनोतु।
विद्यमानबाह्यवर्णानां (साइडिंग्, ट्रिम, शटर) संज्ञानं कुर्वन्तु।
यत्किमपि शिला-इष्टका-तत्त्वं अपरिवर्तितं तिष्ठति तत् विचार्यताम् ।
Step 3: स्थानीयविनियमानाम् जाँचं कुर्वन्तु
यदि प्रयोज्यम् अस्ति तर्हि HOA मार्गदर्शिकानां समीक्षां कुर्वन्तु।
स्थानीयभवनसंहिताः, क्षेत्रीकरणविनियमाः च पश्यन्तु।
यदि प्रासंगिकं भवति तर्हि ऐतिहासिकजिल्ला आवश्यकतानां परामर्शं कुर्वन्तु।
Step 4: Color Options अन्वेष्टुम्
छतनिर्मातृभ्यः वर्णनमूनानि प्राप्नुवन्तु।
विभिन्नेषु प्रकाशस्थितौ (प्रातः, मध्याह्न, सायं) नमूनानि पश्यन्तु।
भवतः गृहस्य बाह्यभागस्य विरुद्धं वर्णाः कथं दृश्यन्ते इति विचारयन्तु।
Step 5: ऊर्जादक्षतायाः विषये विचारं कुर्वन्तु
भवतः इष्टवर्णानां SRI मूल्यानां विषये शोधं कुर्वन्तु।
विभिन्नवर्णविकल्पानां कृते सम्भाव्य ऊर्जाबचनस्य गणनां कुर्वन्तु।
वर्धितायाः कार्यक्षमतायाः कृते 'cool roof' प्रौद्योगिकीनां विषये विचारं कुर्वन्तु ।
Step 6: अन्तिमपरिणामस्य कल्पनां कुर्वन्तु
निर्मातृभिः प्रदत्तानां डिजिटलदृश्यीकरणसाधनानाम् उपयोगं कुर्वन्तु।
वर्ण नमूनाभिः सह नकली अथवा कोलाजं रचयन्तु।
स्वक्षेत्रे समानवर्णविन्यासयुक्तानि गृहाणि पश्यन्तु।
Step 7: स्वनिर्णयं कुरुत
स्वस्य शीर्षवर्णपरिचयस्य पक्षविपक्षयोः तौलनं कुर्वन्तु।
अनुरक्षणं पुनर्विक्रयमूल्यं च इत्यादीनां दीर्घकालीनकारकाणां विषये विचारं कुर्वन्तु।
व्यावहारिकविचारानाम् सन्तुलनं कुर्वन् स्ववृत्तिषु विश्वासं कुर्वन्तु।
युक्तयः स्मारकाः च
निर्णये त्वरितम् मा कुरुत – सर्वेषां कारकानाम् विचारार्थं समयं गृह्य परिवारस्य सदस्यानां वा विश्वसनीयमित्राणां वा मतं संग्रहयन्तु।
स्मर्यतां यत् लघुनमूने बृहत् छतक्षेत्रस्य तुलने वर्णाः भिन्नाः दृश्यन्ते । यदि सम्भवं तर्हि बृहत्तराणि नमूनानि वा पूर्णानि छतानि वा व्यक्तिगतरूपेण द्रष्टुं प्रयतध्वम्।
भवतः छतस्य वर्णस्य प्रभावः भवतः प्रतिवेशिनः समग्रमार्गदृश्ये च विचारयन्तु ।
यदि भवान् अनिश्चितः अस्ति तर्हि व्यक्तिगतपरामर्शार्थं व्यावसायिकवर्णपरामर्शदातृणा वा छतविशेषज्ञेन वा परामर्शं कुर्वन्तु।
मनसि धारयतु यत् केचन वर्णाः वर्णकव्ययस्य कारणेन अथवा विशेषनिर्माणप्रक्रियायाः कारणेन अधिकं मूल्यं भवितुम् अर्हन्ति ।
भवतः छतपत्राणां कृते उत्तमवर्णस्य चयनं विज्ञानं, सौन्दर्यशास्त्रं, व्यावहारिकतां च मिश्रयति इति निर्णयः । जलवायु, ऊर्जादक्षता, वास्तुशैली, स्थानीयविनियमाः इत्यादीनां कारकानाम् विचारं कृत्वा भवान् छतस्य वर्णं चयनं कर्तुं शक्नोति यत् न केवलं भवतः गृहस्य रूपं वर्धयति अपितु तस्य समग्रप्रदर्शने मूल्ये च योगदानं ददाति।
स्मर्यतां यत् यद्यपि प्रवृत्तयः आगच्छन्ति गच्छन्ति च तथापि भवतः छतम् दीर्घकालीननिवेशः अस्ति। एकं वर्णं स्वीकुर्वन्तु यत् भवन्तः आगामिषु वर्षेषु प्रसन्नाः भविष्यन्ति, यत् भवतः गृहस्य शैल्याः पूरकं भवति तथा च भवतः ऊर्जा-दक्षता-लक्ष्याणि पूरयति। भवान् क्लासिक-तटस्थ-स्वरं, बोल्ड-वक्तव्य-वर्णं, ऊर्जा-कुशलं शीतल-छत-विकल्पं वा चिनोतु वा, भवतां विचारणीय-चयनं कर्ब-आकर्षणे, आरामस्य, सम्भाव्यतया ऊर्जा-बचने अपि लाभांशं दास्यति
यथा भवान् स्वस्य छतप्रकल्पं प्रारभते तथा तथा छतविकल्पानां रङ्गिणं जगत् गन्तुं सन्दर्भरूपेण एतस्य मार्गदर्शकस्य उपयोगं कुर्वन्तु । समीचीनपद्धत्या भवन्तः स्वगृहस्य मुकुटं स्थापयितुं, आगामिषु दशकेषु तस्य रक्षणं, सुन्दरीकरणं च कर्तुं सम्यक् वर्णं प्राप्नुवन्ति ।
