भवन्तः विश्वासं कर्तुं शक्नुवन्ति
जस्ती इस्पातपत्रम् । जंगविरुद्धं युद्धाय अस्य जस्तालेपनं दृढं भवति । उष्ण-मज्जित-जस्ती-प्रक्रिया रक्षात्मकं स्तरं योजयति । अयं स्तरः ०.०२५ मि.मी.तः ०.१ मि.मी.पर्यन्तं स्थूलः भवति । अधोलिखिते सारणीयां भवन्तः स्थूलतां द्रष्टुं शक्नुवन्ति :
लेप मोटाई श्रेणी |
मापन इकाई |
०.०२५ मि.मी |
मि.मी |
०.१ मि.मी |
मि.मी |
अनेके उद्योगाः जस्ती इस्पातस्य उपयोगं कुर्वन्ति यतोहि एतत् दीर्घकालं यावत् स्थास्यति । ते ASTM A123/A123M तथा ASTM A653 इत्यादीनां मानकानां अनुसरणं कुर्वन्ति ।
की टेकअवे
जस्ती इस्पातपत्रे जस्तास्तरः घनः भवति । एतेन स्तरः जलस्य वायुस्य च इस्पातस्य स्पर्शं निवारयति । अनेन इस्पातस्य जङ्गमं न भवति ।
इस्पातस्य उद्धाराय जस्ता स्वयमेव त्यजति। प्रथमं जङ्गमं करोति अतः इस्पातः क्षतितः सुरक्षितः तिष्ठति।
यदि जस्तास्तरः खरच्यते तर्हि स्वयमेव समाधातुं शक्नोति । तस्य अधः इस्पातस्य रक्षणं कुर्वन् एव तिष्ठति ।
इस्पातस्य कियत्कालं यावत् स्थास्यति इति कृते जस्तालेपनस्य स्थूलता महत्त्वपूर्णा अस्ति । स्थूलतरजस्ता इत्यस्य अर्थः इस्पातस्य उत्तमं रक्षणम् ।
जस्ती इस्पातस्य सफाई, जाँचः च तस्य दृढतां स्थापयितुं साहाय्यं करोति । सावधानीपूर्वकं ५० वर्षाणाम् अधिकं यावत् स्थातुं शक्नोति ।
जस्ता लेपन संरक्षण
बाधा प्रभाव
जस्ती इस्पातपत्रस्य उपरि कठिनं कवचं भवति । जस्तालेपनं इस्पातस्य वायुस्य च मध्ये भित्तिः इव कार्यं करोति । एषा भित्तिः इस्पातात् जलं वायुं च दूरं करोति । यदि जलं वायुः च इस्पातं स्पृशितुं न शक्नुवन्ति तर्हि जङ्गमः न भविष्यति ।
जस्ता जलस्य, वायुस्य, इस्पातस्य च मध्ये तस्य रक्षणार्थं तिष्ठति ।
जस्ता इस्पातस्य कृते कवचं निर्माति, वायुजलादिवस्तूनि तस्य गमनं निवारयति ।
Shandong Sino Steel Co.,Ltd एकं मोटी जस्ता परतं निर्मातुं गरम-डुबकी जस्तीीकरणस्य उपयोगं करोति। एषा स्तरः सर्वं इस्पातं आच्छादयति । इस्पातस्य जङ्गमविरुद्धं युद्धं कर्तुं साहाय्यं करोति, कठिनस्थानेषु अधिककालं यावत् तिष्ठति च ।
वैज्ञानिकाः जस्तालेपनं इस्पातस्य कियत् सम्यक् रक्षणं करोति इति परीक्षितवन्तः । अधोलिखिते सारणीयां दर्शितं यत् भिन्नाः लेपनाः कथं कार्यं कुर्वन्ति:
लेपन प्रकार |
प्रतिबाधा मान (Ω·cm²) |
अवलोकनम् |
८५ZRE |
१५,००० |
कालान्तरे उत्तमं कैथोडिकं रक्षणं स्थिरं प्रतिबाधा च। |
७५ZRE |
१,१२३,००० (२घ) तः १९२,१०० (६०घ) पर्यन्तम् । |
प्रतिबाधायां महती पतनं, दुर्बलं बाधकं दर्शयति। |
६५ZRE |
प्रतिबाधायां पतति एव |
न बहु प्रतिरोधः फोडानां दुर्बलबाधस्य च। |
बृहत्तरं प्रतिबाधामूल्यं दृढतरं रक्षणम् इति अर्थः । भवन्तः द्रष्टुं शक्नुवन्ति यत् उत्तमः जस्तास्तरः इस्पातं दीर्घकालं यावत् सुरक्षितं करोति।
यज्ञकर्म
जस्ता केवलं जलं वायुं च अवरुद्ध्य अधिकं करोति। प्रथमं स्वं त्यक्त्वा इस्पातस्य रक्षणमपि करोति । यदा द्वौ धातुौ स्पृशति, जिंक-इस्पातादिकं, तदा एकः अन्यस्य पुरतः जङ्गमं करिष्यति । इस्पातस्य अपेक्षया जस्ताः न्यूनः उदात्तः अस्ति अतः प्रथमं जङ्गमं करोति । एतत् गैल्वेनिकजङ्गमम् इति उच्यते ।
यदा विद्युत्प्रवाहः द्वयोः भिन्नयोः धातुयोः मध्ये गच्छति तदा गैल्वेनिकजङ्गमः भवति । यः धातुः अधिकं एनोडिकः भवति सः शीघ्रं जङ्गमं करिष्यति, अन्यः धातुः तु सुरक्षितः तिष्ठति । जस्ता इस्पातस्य अपेक्षया अधिकं एनोडिकः भवति, अतः समुद्रजलवत् किमपि स्पृशति चेत् प्रथमं जंगं भवति, येन इस्पातः जङ्गमात् सुरक्षितः भवति ।
तेषां मानकनिवृत्तिक्षमतासु भवन्तः एतत् द्रष्टुं शक्नुवन्ति:
धातु |
मानक न्यूनीकरण सम्भावना (V) 1.1. |
जस्ता |
-0.76 |
लौह |
-0.44 |
जस्कस्य लोहस्य अपेक्षया न्यूनीकरणक्षमता भवति ।
लोहस्य जङ्गमात् पूर्वं जस्तायाः जङ्गमस्य अर्थः ।
यदा जस्ता जङ्गमं करोति तदा लोहस्य जङ्गमं न भवति ।
जस्ती इस्पातपत्रे जस्तास्तरः इस्पातं सुरक्षितं स्थापयितुं स्वयमेव त्यजति । अत एव जनाः बहिः, वस्तूनाम् निर्माणार्थं च जस्ती इस्पातस्य उपयोगं कुर्वन्ति ।
स्वयोेपचारं
कदाचित्, जस्तास्तरः खरच्यते वा चिप्यते वा । भवन्तः मन्यन्ते यत् जङ्गमः तत्क्षणमेव आरभ्यते इति। परन्तु जस्ती इस्पातः स्वयमेव चिकित्सां कर्तुं शक्नोति। यदा जस्तास्तरः क्षतिग्रस्तः भवति तदापि जस्ता अधः इस्पातस्य रक्षणं करोति ।
प्रमाणवर्णनम् |
प्रमुख निष्कर्ष |
जस्ता का कैथोडिक संरक्षण |
जस्ता एनोडरूपेण कार्यं करोति, लेपनस्य क्षतिग्रस्तसमये इस्पातस्य रक्षणार्थं स्वयमेव त्यजति । |
अधिकतमं रक्षणं दूरम् |
जस्ता १/४' (७ मि.मी.) दूरं किञ्चित् अधिकं यावत् इस्पातस्य रक्षणं कर्तुं शक्नोति, परन्तु यथा यथा खरचः बृहत् भवति तथा तथा एतत् पतति । |
पृष्ठीय गतिविधि प्रभाव |
यदि जस्ता अधिकं सक्रियः भवति तर्हि दूरं रक्षति । यदि जस्ता निष्क्रियः भवति तर्हि बहु न रक्षति । |
उष्ण-अवगाह-जस्ती-इस्पातेषु जस्ता-इस्पातयोः परस्परं सम्यक् स्पर्शः भवति ।
यदि जस्तास्तरः क्षतिग्रस्तः भवति, जलं च भवति तर्हि गैल्वेनिककोशिका निर्मीयते । जस्ता एनोडः भूत्वा इस्पातस्य रक्षणं करोति ।
प्रथमं इस्पातस्य उपरि किञ्चित् जङ्गमः दृश्यते, परन्तु शीघ्रमेव जस्ता नूतनं स्तरं निर्माति यत् इस्पातस्य रक्षणं करोति । एतत् 'आत्मचिकित्सा' इति उच्यते ।
एतत् स्वयमेव चिकित्सां जस्ती इस्पातपत्रं दृढं करोति, जङ्गमात् सुरक्षितं च करोति, यद्यपि तत् खरच्यते । भवन्तः स्वस्य रक्षणार्थं जस्ती इस्पातस्य गणनां कर्तुं शक्नुवन्ति तथा च बहुषु स्थानेषु दीर्घकालं यावत् स्थातुं शक्नुवन्ति ।
जंगप्रतिरोधं प्रभावितं कुर्वन्तः कारकाः
पर्यावरणम्
भवन्तः जस्ती इस्पातस्य उपयोगं कुत्र कुर्वन्ति इति चिन्तयितुं महत्त्वपूर्णम्। भवन्तः यत् स्थानं चिन्वन्ति तत् जस्तालेपनं दीर्घकालं यावत् स्थातुं शक्नोति अथवा शीघ्रं क्षीणं कर्तुं शक्नोति। केषुचित् स्थानेषु अधिकं जलं, लवणं, मलिनवायुः वा भवति । एतानि वस्तूनि जस्तास्तरं शीघ्रं भग्नं कर्तुं शक्नुवन्ति ।
अत्र एकं सारणी अस्ति यत् दर्शयति यत् पर्यावरणस्य भिन्नाः वस्तूनि जस्ती इस्पातं कथं प्रभावितयन्ति:
पर्यावरणीय कारक |
वर्णनम् |
लवणस्य संपर्कः |
इस्पातस्य उपरि जलेन सह लवणं मिश्रणं करोति यत् जस्तालेपनं शीघ्रं क्षीणं करोति । |
औद्योगिक एवं वायुमंडलीय प्रदूषक |
वायुजलेन सह मलिनवायुः जस्तास्तरं क्षतिं जनयन्तः अम्लानि निर्माति । |
आर्द्रता तथा आर्द्रता |
आर्द्रवायुः इस्पातस्य उपरि जलं स्थापयति, यत् जङ्गमकारकवस्तूनाम् सहायतां करोति, जस्तास्तरं शीघ्रं क्षीणं करोति च । |
लवणस्प्रे वातावरणम् |
समुद्रस्य समीपे भवनानि लवणयुक्तानि मार्गाणि वा शीघ्रं जङ्गमं कर्तुं शक्नुवन्ति । |
औद्योगिकनिर्गमवायुः |
कारखानानां समीपे इस्पातः दुष्टवायुभिः आहतः भवति येन जङ्गमस्य गतिः भवति । |
अम्लवृष्टेः संपर्कः |
अम्लवृष्ट्या बहुविधः इस्पातस्य उपरि जस्तास्तरं प्रक्षालितुं शक्नोति । |
यदि भवान् समुद्रस्य समीपे जस्ती इस्पातपत्रस्य उपयोगं करोति तर्हि लवणं वायुः च लेपनं शीघ्रं क्षीणं कर्तुं शक्नोति । यथा, उष्ण-अवगाहनं जस्ती इस्पातं समुद्रस्य समीपे सम्यक् कार्यं करोति, परन्तु कियत्कालं यावत् स्थास्यति इति स्थानस्य आधारेण भवति । यदि भवान् समुद्रात् एकमाइलात् न्यूनं भवनं स्थापयति तर्हि समुद्रस्य स्प्रे इत्यनेन आहतः चेत् ५ तः ७ वर्षेषु जङ्गमं भवितुं आरभते । यदि भवान् आवरणयुक्ते स्थाने स्थापयति तर्हि १५ तः २५ वर्षाणि यावत् स्थातुं शक्नोति । वायुः, तापमानं, समुद्रस्य कियत् समीपे भवतः इति च सर्वं महत्त्वपूर्णं यत् सः जङ्गमस्य विरुद्धं कियत् सम्यक् युद्धं करोति ।
लेपन मोटाई
जस्तालेपनं कियत् स्थूलं भवति इति भवतः जस्ती इस्पातस्य कियत्कालं यावत् स्थास्यति इति महत् अन्तरं भवति । स्थूलतरं लेपनं अधिकं रक्षणं ददाति, दीर्घकालं यावत् स्थातुं च साहाय्यं करोति । ASTM A653 अथवा EN 10346 इत्यादीन् मानकान् दृष्ट्वा भवान् लेपनं कियत् मोटा अस्ति इति पश्यितुं शक्नोति।
अत्र एकं सारणी अस्ति यत् दर्शयति यत् लेपनस्य मोटाई कथं परिवर्तते इस्पातस्य कियत्कालं यावत् स्थास्यति:
लेपन मोटाई |
अपेक्षितं सेवाजीवनम् (वर्षम्) २. |
पर्यावरणस्य स्थितिः |
पतला लेपन |
५०-७५ |
विभिन्नस्थानानि |
मोटीतरं लेपनम् |
७५ तः अधिकाः |
कठिनतरस्थानानि |
अन्तर्राष्ट्रीयनियमाः वदन्ति यत् लेपनं कियत् स्थूलं भवेत् येन भवान् सम्यक् इस्पातं चिन्वितुं शक्नोति:
स्तरीय |
लेपन प्रकार |
न्यूनतम लेप मोटाई (g/m²) |
ASTM A653 |
G90 |
275 |
एन १०३४६ |
झ |
१००-६०० इति |
लेपनप्रकाराः Z, ZF, ZA, AZ, AS च सन्ति ।
न्यूनतमं लेपनभारं १०० तः ६०० g/m².
इस्पातस्य मापकं ग्रेडं च पश्यितव्यम् । SPCC, SGCC इत्यादीनां ग्रेड्स् कठोरनियमानाम् अनुसरणं कुर्वन्ति । स्थूलतरं इस्पातं, गुरुतरं लेपनं च इस्पातस्य जङ्गमस्य विरुद्धं युद्धं कर्तुं साहाय्यं करोति, विशेषतः कठिनस्थानेषु ।
अनुरक्षणम्
यदि भवान् तस्य पालनं करोति तर्हि भवान् स्वस्य जस्ती इस्पातस्य दीर्घकालं यावत् स्थातुं साहाय्यं कर्तुं शक्नोति। भवतः इस्पातस्य शोधनं, परीक्षणं च जस्तालेपनं दृढं भवति । यदि त्वं मलं लवणं च प्रक्षाल्य जस्तायाः क्षतिं कर्तुं तान् निवारयसि । भवतः इस्पातस्य जाँचः भवतः पूर्वमेव खरचनानि वा क्षतिं वा अन्वेष्टुं साहाय्यं करोति, अतः जङ्गमस्य आरम्भात् पूर्वं तान् समाधातुं शक्नुवन्ति ।
युक्तिः : यदि भवान् स्वस्य जस्ती इस्पातं बहुधा स्वच्छं करोति, परीक्षते च तर्हि तत् ५० वर्षाणाम् अधिकं यावत् स्थातुं शक्नोति।
अत्र केचन सुलभाः पदानि सन्ति येषां अनुसरणं भवन्तः कर्तुं शक्नुवन्ति।
नियमितशुद्धिः : इस्पातस्य उपरि लसन्तः मलं, लवणं, अन्ये च वस्तूनि प्रक्षाल्यताम् ।
दृग्निरीक्षणम् : श्वेतजङ्गमः, खरचः, अथवा यत्र लेपनं गम्यते तत्र बिन्दवः वा पश्यन्तु ।
समये मरम्मतम् : जङ्गमस्य प्रसारं निवारयितुं यत्किमपि क्षतिं शीघ्रं निवारयन्तु।
यदि भवान् स्वस्य जस्ती इस्पातस्य पालनं न करोति तर्हि एतादृशाः समस्याः द्रष्टुं शक्नुवन्ति।
इस्पातस्य अधः जङ्गमः यदि जलं फसति।
समुद्रसमीपे लवणजलात् जङ्गमः।
छिन्नधारेषु जङ्गमः यदि भवन्तः तान् सीलं न कुर्वन्ति।
भिन्नधातुः स्पृशति चेत् पूर्वमेव जङ्गमः आरभ्यते।
समीचीनश्रेणीं चित्वा, नियमानाम् अनुसरणं कृत्वा, सावधानीपूर्वकं पालयित्वा च एताः समस्याः निवारयितुं शक्नुवन्ति । एवं भवतः जस्ती इस्पातः दृढः, सुरक्षितः, बहुवर्षपर्यन्तं जङ्गमस्य विरुद्धं युद्धं कुर्वन् अस्ति ।
जस्ती इस्पात शीट स्थायित्व
आयुः
जस्ती इस्पातपत्रम् अतीव दीर्घकालं यावत् स्थातुं शक्नोति । कियत्कालं यावत् भवति इति भवता कुत्र उपयुज्यते इति अवलम्बते । ग्राम्यक्षेत्रे १०० वर्षपर्यन्तं स्थातुं शक्नोति । नगरेषु अधिकप्रदूषणात् तावत्कालं न तिष्ठति । यदि भवन्तः समुद्रस्य समीपे तस्य उपयोगं कुर्वन्ति तर्हि लवणवायुः शीघ्रं क्षीणं करोति । परन्तु अद्यापि बहुवर्षपर्यन्तं इस्पातस्य रक्षणं करोति ।
पर्यावरणप्रकारः |
आयुः (वर्षम्) २. |
ग्रामीयः |
१०० पर्यन्तम् |
नगरीय |
किञ्चित् न्यूनीकृतम् |
उष्णकटिबंधीय समुद्री |
७५ तः ७८ पर्यन्तम् |
समशीतोष्ण समुद्री |
७८ तः ९० पर्यन्तम् |
भवन्तः स्वस्य इस्पातस्य समस्यानां परीक्षणं कुर्वन्तु। श्वेतजङ्गमः इस्पातस्य उपरि श्वेतचूर्णमिव दृश्यते। यदि इस्पातः बहुकालं यावत् आर्द्रः तिष्ठति तर्हि एतत् भवति । दुर्गन्धयुक्तं भण्डारणं वा जलं वा यत् फसति तत् अपि कष्टं जनयितुं शक्नोति । प्रायः भवतः इस्पातस्य परीक्षणेन एताः समस्याः पूर्वमेव अन्वेष्टुं साहाय्यं भवति ।
अनुप्रयोगाः
जस्ती इस्पातस्य उपयोगः बहुषु विषयेषु भवति । निर्मातारः तस्य उपयोगं छतानां, नालिकानां, भित्तिनां च कृते कुर्वन्ति । फ्रेम्स, डक्टवर्क् इत्येतयोः कृते अपि अस्य उपयोगः भवति । कारनिर्मातारः कारशरीराणां कवचानां च कृते तस्य उपयोगं कुर्वन्ति । कृषकाः तस्य उपयोगं बिन्स्, सिलो, वेष्टनयोः कृते कुर्वन्ति । एच् वी ए सी प्रणाल्याः वायुनालिकानां आवरणानां च कृते तस्य उपयोगः भवति । फ्रिजेषु, धूपपात्रेषु, कार्यालयस्य फर्निचरेषु अपि भवन्तः तत् प्राप्नुवन्ति ।
निर्माणम् : छत, क्लैडिंग, संरचनात्मक फ्रेमिंग, डक्टवर्क
वाहनम् : शरीरस्य पटलाः, कवचाः, सुदृढीकरणभागाः
कृषिः भण्डारणबिन्स्, सिलो, फेन्सिंग
HVAC: वायुनालिकाः, आवासाः
उपकरणानि : रेफ्रिजरेटर्, वाशिंग मशीन्, कार्यालयस्य फर्निचरम्
जस्ती इस्पातं जनानां कृते रोचते यतः तत् दृढं सुलभं च भवति । भवन्तः तस्य वेल्डिंग् कर्तुं शक्नुवन्ति, परन्तु भवन्तः सावधानाः भवेयुः। यत्र शुद्धवायुः भवति तत्र सर्वदा कार्यं कुर्वन्तु, सुरक्षानियमानाम् अनुसरणं कुर्वन्तु। जस्तालेपनं भवन्तः कथं वेल्ड् कुर्वन्ति इति परिवर्तयितुं शक्नोति, अतः भवन्तः तत् कर्तुं विशेषमार्गाणां आवश्यकतां अनुभवितुं शक्नुवन्ति ।
दीर्घायुः अधिकतमं करणम्
केचन सरलकार्यं कृत्वा भवान् स्वस्य जस्ती इस्पातस्य दीर्घकालं यावत् स्थातुं साहाय्यं कर्तुं शक्नोति:
कठिनस्थानानां कृते स्थूललेपनयुक्तं उष्ण-डुबकी-जस्ती इस्पातं चिनुत।
पत्रिकाः उपयोगात् पूर्वं शुष्केषु स्वच्छेषु स्थानेषु भूमौ संगृह्यताम् ।
जंगं निवारयितुं जस्ती अथवा स्टेनलेस स्टीलस्य बन्धकस्य उपयोगं कुर्वन्तु।
जस्ता-समृद्धेन रङ्गेन तत्क्षणमेव खरचना वा लेपनक्षतिः वा निवारयन्तु।
जस्ती इस्पातं ताम्रात् साधारणकार्बनइस्पातात् च दूरं स्थापयन्तु।
मललवणं च मृदुसाबुनेन जलेन च प्रक्षालयेत्।
प्रतिवर्षं स्वस्य इस्पातस्य जाँचं कृत्वा यत्किमपि क्षतिं दृष्टं तत् समाधातु।
युक्तिः - यदि भवान् स्वस्य जस्ती इस्पातं बहुधा स्वच्छं करोति, समाधायति च तर्हि तत् बहुवर्षपर्यन्तं दृढं तिष्ठति।
जङ्गमं निवारयितुं भवन्तः जस्ती इस्पातपत्रे विश्वासं कर्तुं शक्नुवन्ति। जस्तालेपनं इस्पातस्य उपरि दृढतया लसति । जलं, लवणं, मलिनं वायुं च बहिः स्थापयति ।
मुख्य पक्ष |
वर्णनम् |
जंग प्रतिरोधक क्षमता वर्धिता |
जस्ता-परिष्करणं जङ्गमं निवारयित्वा इस्पातस्य दीर्घकालं यावत् स्थातुं साहाय्यं करोति । |
प्रबल आसंजन |
जस्ता सम्यक् लसति अतः न छिलति । |
पर्यावरण प्रतिरोध |
जस्तास्तरः जलं, लवणं, प्रदूषणं च अवरुद्धयति । |
यदा भवन्तः जस्ती इस्पातस्य उपयोगं कुर्वन्ति तदा एतानि वस्तूनि मनसि धारयन्तु।
स्वकार्यस्य कृते योग्यं मानकं स्थूलतां च चिनुत।
घनतरं जस्तालेपनं अधिकं रक्षति।
प्रायः स्वस्य इस्पातस्य जाँचं स्वच्छं च कुर्वन्तु येन सः ५० वर्षाणाम् अधिकं यावत् स्थातुं शक्नोति।
FAQ
जस्ती इस्पातस्य जङ्गमस्य प्रतिरोधस्य मुख्यकारणं किम् ?
जस्तालेपनेन इस्पातस्य जङ्गमात् रक्षणं भवति । भवन्तः एकं दृढं बाधकं प्राप्नुवन्ति यत् जलं वायुं च दूरं करोति। जस्ता अपि अधः स्थापितं इस्पातं रक्षितुं स्वस्य बलिदानं करोति ।
कथं ज्ञायते यत् कः गेजः वा ग्रेडः वा चिन्वितव्यः ?
भवद्भिः स्वस्य परियोजनायाः आवश्यकताः पश्यितव्याः। स्थूलतरमापकाः भारीकार्यस्य कृते सर्वोत्तमरूपेण कार्यं कुर्वन्ति । SPCC, SGCC इत्यादीनां ग्रेड्स् कठोरमानकानां अनुसरणं कुर्वन्ति । भवान् स्वस्य आपूर्तिकर्तारं सल्लाहं याचयितुम् अर्हति।
किं भवन्तः जस्ती इस्पातपत्राणि सहजतया वेल्ड् कर्तुं शक्नुवन्ति?
भवन्तः जस्ती इस्पातपत्राणि वेल्ड् कर्तुं शक्नुवन्ति। जस्तालेपनेन धूमाः उत्पद्यन्ते । सर्वदा सुवायुयुक्ते क्षेत्रे कार्यं कुर्वन्तु। आत्मरक्षणार्थं सुरक्षासामग्रीणां उपयोगं कुर्वन्तु।
जस्ती इस्पातः बहिः कियत्कालं यावत् तिष्ठति ?
जस्ती इस्पातः शुष्कक्षेत्रेषु ५० वर्षाणाम् अधिकं यावत् स्थातुं शक्नोति । तटीयस्थानेषु प्रदूषितस्थानेषु वा शीघ्रं क्षरणस्य लक्षणं द्रष्टुं शक्यते । नियमितरूपेण सफाई तस्य आयुः विस्तारयितुं साहाय्यं करोति ।
जस्ती इस्पातस्य किं परिपालनस्य आवश्यकता भवति ?
मृदुलवणं च मृदुसाबुनजलेन प्रक्षालयेत् । प्रतिवर्षं खरचः वा क्षतिः वा अस्ति वा इति निरीक्षणं कुर्वन्तु। द्रुतमरम्मतेन भवतः इस्पातं दृढं जङ्गमरहितं च भवति।
