भवतः स्थापनार्थं सावधानीपूर्वकं भण्डारणस्य उपयोगः आवश्यकः अस्ति जस्ती इस्पात कुंडली सुरक्षित। उत्तमं भण्डारणं जङ्गमं, क्षतिं, सुरक्षासमस्यां च निवारयति । यदि भवन्तः तत् सुरक्षितरूपेण न संगृह्णन्ति तर्हि कुण्डलाः पतितुं वा लुठितुं वा शक्नुवन्ति । पट्टिकाः भग्नाः भवितुम् अर्हन्ति। कुण्डली क्षतिग्रस्तं वा जङ्गमयुक्तं वा भवितुम् अर्हति । मलिनमपि भवितुम् अर्हति । एते विषयाः जनान् आहतं कर्तुं शक्नुवन्ति, अपशिष्टं च कर्तुं शक्नुवन्ति। अस्माकं कम्पनी जानाति यत् सुलभपदार्थाः बहु साहाय्यं कुर्वन्ति। कुण्डलीं सम्यक् संगृह्य प्रेषयित्वा धनस्य रक्षणं कर्तुं शक्नुवन्ति।
की टेकअवे
जस्ती इस्पातकुण्डलानि शुष्कक्षेत्रे उत्तमवायुप्रवाहयुक्ते स्थापयन्तु। एतेन जङ्गमस्य निवारणं भवति, तेषां सुरक्षितता च भवति । - कुण्डलानि स्थिरं स्थापयितुं रैक-पालने वा स्थापयन्तु। दुर्घटनानां परिहाराय तान् अति उच्चैः न स्तम्भयन्तु। - कुण्डलेषु प्रायः खरचः वा जङ्गमः वा अस्ति वा इति जाँचं कुर्वन्तु। एतेन समस्याः पूर्वमेव अन्वेष्टुं, ताः सुस्थितौ च स्थापयितुं साहाय्यं भवति । - शिपिङ्गं कुर्वन् दृढं पैकेजिंग् उपयुज्य कुण्डलानि सम्यक् सुरक्षितं कुर्वन्तु। एतेन तेषां चलनकाले क्षतिः न भवति । - प्रत्येकं मालवाहने स्पष्टलेबलं स्थापयन्तु। एतेन जनाः तान् सुरक्षिततया सम्भालितुं साहाय्यं कुर्वन्ति तथा च भारस्य अवरोहणस्य वा त्रुटयः निवारयन्ति ।
सम्यक् भण्डारणं किमर्थं महत्त्वपूर्णम्
इस्पातकुण्डलभण्डारणस्य दुर्बलस्य जोखिमाः
यदि भवन्तः जस्ती इस्पातकुण्डलानि सम्यक् न संगृह्णन्ति तर्हि दुष्टानि भवितुम् अर्हन्ति । कुण्डलाः पतन्ति वा लुठन्ति वा यदि ते गलत् स्तम्भिताः भवन्ति। एतेन जनानां क्षतिः भवति, कुण्डलानि च भग्नाः भवितुम् अर्हन्ति । श्रमिकाः कुण्डलानि सुरक्षितरूपेण न स्तम्भयन्ति इति कारणेन बहवः गोदामदुर्घटनानि भवन्ति । तलस्य उपरि कुण्डलानां स्तम्भने स्थानस्य उपयोगः भवति, दुर्घटनानां सम्भावना च अधिका भवति । एवं कुण्डलानि चालयन् जनाः मर्दिताः भवितुम् अर्हन्ति । कुण्डलानि निश्चलं स्थापयितुं भवन्तः रैक्स्, क्रैडल्स्, डनेज् वा उपयोक्तव्याः । कुण्डलानि अति उच्चैः न स्तम्भयन्तु येन ते स्थिराः तिष्ठन्ति। व्यस्तक्षेत्रेभ्यः दूरं कुण्डलानि संग्रहयन्तु। सर्वदा कुण्डलेषु लेबल् स्थापयन्तु येन भवन्तः जानन्ति यत् ते किम् अस्ति। स्तम्भस्य अधः बृहत्तराणि कुण्डलानि स्थापयन्तु। पालनानां वा डननेजस्य वा उपयोगं कुर्वन्तु येन कुण्डलाः न लुठन्ति। एते पदानि दुर्घटनानिवारयितुं सर्वेषां सुरक्षिततां च स्थापयितुं साहाय्यं कुर्वन्ति।
युक्तिः : कदापि त्रयाणां उच्चैः अधिकं वा मास्टरकुण्डलद्वयाधिकं वा मुख्यकुण्डलं न स्तम्भयन्तु। एतेन भवतः भण्डारणक्षेत्रं स्थिरं भवति, दुर्घटनानां सम्भावना च न्यूनीभवति ।
सम्यक् भण्डारणस्य लाभाः
कुण्डलानां सम्यक् संग्रहणं तेषां दृढं भवति, दीर्घकालं यावत् स्थास्यति च । उत्तमवायुप्रवाहः जलं दूरं करोति, जङ्गमं च निवारयति । कुण्डलानि शुष्काणि सूर्यात् बहिः च स्थापयितव्यानि। समस्याः पूर्वमेव अन्वेष्टुं बहुधा कुण्डलानां जाँचं कुर्वन्तु तथा च लेपनं उत्तमं स्थापयन्तु। जङ्गमं न भवेत् इति मासत्रयेण अन्तः जस्तीपत्राणां उपयोगं कुर्वन्तु । उत्तमवायुप्रवाहः तापस्य आर्द्रतायाः च नियन्त्रणे अपि सहायकः भवति, येन इस्पातः दृढः भवति । एते पदानि भवतः भण्डारणं सुरक्षितं भवितुं सम्यक् कार्यं कर्तुं च सहायं कुर्वन्ति।
लाभः |
कथं भवतः साहाय्यं करोति |
जङ्गमं निवारयति |
कुण्डलीं शुष्कं स्वच्छं च करोति |
दुर्घटना न्यूनीकरोति |
गतिं, स्तम्भनं च सीमितं करोति |
स्थानं रक्षति |
कुण्डलानां कुशलतापूर्वकं आयोजनं करोति |
गुणवत्तां निर्वाहयति |
जस्तीयुक्तं लेपनं रक्षति |
जस्ती इस्पात कुंडली भण्डारण युक्तियाँ
पर्यावरण नियन्त्रण
भवद्भिः भण्डारणक्षेत्रं निकटतया अवलोकनीयम्। शुष्कं रसायनेभ्यः दूरं च स्थापयन्तु। रसायनानि जस्तालेपनं क्षतिं कर्तुं शक्नुवन्ति । धातुकुण्डलानां कृते उत्तमं स्थानं अन्तः एव भवति । अन्तःगृहे भवन्तः तापं आर्द्रतां च नियन्त्रयितुं शक्नुवन्ति । आर्द्रतां ६०% न्यूनं स्थापयितुं प्रयतध्वम्। एतेन जङ्गमस्य निवारणे सहायता भवति, कुण्डलानि च दृढानि भवन्ति । उत्तमवायुप्रवाहः जलस्य निर्माणं निवारयति । सूर्यप्रकाशः कुण्डलेषु न प्रहारं करोतु। सूर्यप्रकाशः तान् अतितप्तं कृत्वा हानिकारकं कर्तुं शक्नोति ।
धातुकुण्डलानि शुष्कस्थाने उत्तमवायुप्रवाहयुक्ते संग्रहयन्तु।
जंगं निवारयितुं आर्द्रतां ६०% न्यूनं स्थापयन्तु ।
CO2, SO2 इत्यादिभ्यः रसायनेभ्यः, वायुभ्यः च दूरं तिष्ठन्तु ।
तलतः कुण्डलानि उत्थापयितुं रैक्स् अथवा पालनानां उपयोगं कुर्वन्तु।
युक्तिः : अन्तः कुण्डलानां संग्रहणं तापं आर्द्रतां च नियन्त्रयितुं साहाय्यं करोति । एतेन जङ्गमस्य निवारणे सहायता भवति ।
आर्द्रता निवारण
जलं कृते अतीव दुष्टम् अस्ति जस्ती इस्पात कुंडली . यदि जलं कुण्डले उपविशति तर्हि श्वेतजङ्गमं कर्तुं शक्नोति । श्वेतजङ्गमः जस्तालेपनं क्षतिं करोति। भवन्तः कतिपयानि कार्याणि कृत्वा एतत् निवारयितुं शक्नुवन्ति-
धातुकुण्डलानि भूमौ पट्टिकाभिः उत्थापयन्तु। एतेन जलं दूरं भवति, वायुस्य गतिः च सहायकः भवति ।
कुण्डलानि अतिसमीपे न स्तम्भयन्तु। वायुस्य परिभ्रमणार्थं स्थानं त्यजन्तु।
यदि भवान् बहिः कुण्डलानि संगृह्णाति तर्हि वायुः बहिः गच्छति इति आवरणस्य उपयोगं कुर्वन्तु। एते आवरणाः वर्षां दूरं कुर्वन्ति परन्तु जलं निर्गन्तुं ददति।
जंगं निवारयितुं सहायतार्थं VCI चलच्चित्रस्य कागदानां च उपयोगं कुर्वन्तु।
अतिरिक्तसुरक्षायै जलं बहिः स्थापयन्ति इति वेष्टनैः सह VCI इत्यस्य उपयोगं कुर्वन्तु।
जलं फसयति वा दुष्टरसायनानि वा वस्तूनि न प्रयोजयन्तु ।
तापः आर्द्रता च परिवर्तयति यत् जङ्गमः कियत् शीघ्रं भवति। यदि कुण्डलाः आर्द्राः तिष्ठन्ति तर्हि श्वेतजङ्गमः दर्शयितुं शक्नोति । एतत् कुण्डलस्य गुच्छेषु अधिकं भवति । यावत् दीर्घाः कुण्डलाः आर्द्राः भवन्ति तावत् अधिकः जङ्गमः भवितुं शक्नोति । उत्तमवायुप्रवाहः, वस्तूनि शुष्कं स्थापयितुं च अतीव महत्त्वपूर्णम् अस्ति ।
क्षैतिज भण्डारण
कुण्डलानां समतलं संग्रहणं सुलभं प्रतीयते, परन्तु तत् जोखिमपूर्णं भवितुम् अर्हति । कुण्डलाः कठिनतया न धारिताः चेत् लुठितुं वा पतितुं वा शक्नुवन्ति । एतेन जनानां क्षतिः भवितुम् अर्हति अथवा कुण्डलानि भग्नाः भवितुम् अर्हन्ति । एवं जस्ती इस्पातकुण्डलस्य संग्रहणं न साधु । यदि अवश्यं कर्तव्यं तर्हि भूमिः समतलः अस्ति इति सुनिश्चितं कुर्वन्तु। कुण्डलानि गन्तुं न शक्नुवन्ति इति सुनिश्चितं कुर्वन्तु।
जस्ती इस्पातकुण्डलानां कृते क्षैतिजभण्डारणस्य हानिः |
अस्मिन् स्थाने कुण्डलानि अधिकसुलभतया लुठितुं वा पतितुं वा शक्नुवन्ति |
एवं कुण्डलानां वेष्टनं वा चलनं वा कठिनतरं भवितुम् अर्हति |
यदि पृष्ठभागः सम्यक् न रचितः भवति तर्हि कुण्डलानि रैकात् स्खलितुं शक्नुवन्ति |
रैकं वा पालना वा सर्वदा पश्यन्तु यत् ते दृढाः सन्ति वा इति। यदि क्षतिं पश्यति तर्हि शीघ्रं तत् समाधातु। एतेन कुण्डलानि सुरक्षितानि भवन्ति, दुर्घटनानि च निवर्तन्ते ।
स्पेसर तथा सेपरेटर् इत्येतयोः उपयोगः
स्पेसर्, सेपरेटर् च कुण्डलानि सुरक्षितानि स्थापयितुं साहाय्यं कुर्वन्ति । प्रत्येकस्य कुण्डलस्य मध्ये काष्ठस्य अन्तरालं स्थापयन्तु। अनेन तेषां स्पर्शः निवारितः भवति । कुण्डलयोः मध्ये वायुः गन्तुं शक्नोति जलं च न फसति। विभाजकाः खरचः, कूपं च निवारयन्ति ।
कुण्डलानि उपरि उत्थापयितुं काष्ठस्य अन्तरालस्य उपयोगं कुर्वन्तु।
कुण्डलानां मध्ये विभाजकं स्थापयन्तु येन ते न स्पृशन्ति।
स्पेसर शुष्काः स्वच्छाः च सन्ति इति सुनिश्चितं कुर्वन्तु।
नोटः- उत्तमाः स्पेसरः विभाजकाः च जंगं निवारयितुं कुण्डलानि उत्तमस्थितौ स्थापयितुं च सहायकाः भवन्ति ।
नियमित निरीक्षण
प्रायः स्वस्य धातुकुण्डलानि पश्यन्तु। जस्तालेपनस्य उपरि खरचनानि वा बिन्दवः वा पश्यन्तु। भवन्तः कुत्र संग्रहयन्ति तदनुसारं कुण्डलानां परीक्षणस्य योजनां कुर्वन्तु। यदि स्थानं आर्द्रं वा रूक्षं वा अस्ति तर्हि अधिकवारं पश्यन्तु। नियमितपरीक्षाः समस्याः पूर्वमेव अन्वेष्टुं तान् निवारयितुं च साहाय्यं कुर्वन्ति ।
क्षतिं वा जङ्गमं वा अन्वेष्टुम्।
रैक, स्पेसर, सेपरेटर् च जाँचयन्तु।
यदि अधिकं जङ्गमं वा क्षतिं वा पश्यति तर्हि स्वस्य चेक-कार्यक्रमं परिवर्तयन्तु।
कुण्डलानां जाँचः प्रायः जङ्गमस्य निवारणे सहायकः भवति तथा च भवतः जस्ती इस्पातकुण्डलं सुरक्षितं दृढं च भवति ।
धातु कुण्डल सुरक्षित रूप से शिपिंग
सुरक्षात्मक पैकेजिंग
यदा भवन्तः जस्ती इस्पातकुण्डलानि प्रेषयितुं सज्जं प्राप्नुवन्ति तदा दृढपैकेजिंग् उपयुज्यताम्। एतेन क्षतिं निवारयितुं साहाय्यं भवति तथा च भवतः कुण्डलानि सुस्थितौ भवन्ति । उत्तमपैकेजिंग् इत्यस्य अनेकाः स्तराः सन्ति । जङ्गमं आर्द्रतां च निवारयति इति स्तरेन आरभत। एषा स्तरः इस्पातं जलात् सुरक्षितं करोति । तदनन्तरं कुण्डलस्य दुर्बलस्थानानां रक्षणार्थं किनारेषु वेष्टनं कुर्वन्तु । बहिः कृते धातुः अथवा कठिनः कागदफलकः उपयुज्यताम् । एते शिपिङ्गकाले उल्टाः, स्क्रैप्स् च रक्षितुं साहाय्यं कुर्वन्ति ।
जङ्गमसंरक्षणपत्रं जस्तीपृष्ठे एव न स्थापयन्तु। अनेन विक्रिया भवति, यदि जलं भवति तर्हि श्वेतपुष्पं भवति । तस्य स्थाने अन्यं कागदस्तरं योजयन्तु अथवा बहिः हार्डबोर्ड्, शीट् मेटल इत्येतयोः उपयोगं कुर्वन्तु । एतेन उत्तमं रक्षणं भवति, इस्पातकुण्डलस्य प्रबन्धने च सहायकं भवति ।
नोटः- आडम्बरपूर्णपैकेजिंग् अधिकं मूल्यं भवितुम् अर्हति, विशेषतः यदि भवान् कस्टम् बॉक्स् अथवा यन्त्राणां उपयोगं करोति। मूल्यं कुण्डलस्य आकारः, भारः, भवता चिनोति सामग्री च निर्भरं भवति । कस्टम् पैकेजिंग् प्रथमं अधिकं मूल्यं भवति परन्तु पश्चात् क्षतिं स्थगयित्वा कुण्डल चालयितुं सुलभं कृत्वा धनस्य रक्षणं कर्तुं शक्नोति ।s
सुरक्षा विधियाँ
कुण्डलानां सम्यक् संचालनं सुरक्षितीकरणं च सुरक्षायै अतीव महत्त्वपूर्णम् अस्ति । भवद्भिः समीचीनसाधनानाम् उपयोगः करणीयः, सुरक्षानियमानाम् अनुसरणं च करणीयम् । ट्रकेषु कुण्डलानि स्थापयितुं क्रेनस्य अथवा फोर्कलिफ्टस्य उपयोगं कुर्वन्तु। प्रत्येकं कुण्डलं स्थापयन्तु यथा भारः प्रसारितः भवति। एतेन यात्रायाः समये कुण्डलस्य गतिः निवारयितुं साहाय्यं भवति ।
कुण्डल-रैक्स् गुरुकुण्डलानां कृते दृढं आधारं ददति । ते सरलसमर्थनानां अपेक्षया अधिकं दीर्घकालं यावत् तिष्ठन्ति, अधिकं भारं धारयन्ति च । कुण्डली-रैकस्य उपयोगेन चालकानां अन्येषां च कृते वस्तूनि सुरक्षितानि भवन्ति । प्रेषणात् पूर्वं सर्वाणि पट्टिकानि पश्यन्तु, ट्रकस्य क्षतिं च पश्यन्तु । भारस्य अवरोहणस्य च समये चोक, किल, पट्टिका, श्रृङ्खला च उपयुज्यताम् । एते कुण्डलानां गतिं न कुर्वन्ति । कुण्डलानां बन्धनार्थं सर्वदा FMCSA तथा EN 12195 नियमानाम् अनुसरणं कुर्वन्तु।
नेत्रतः आकाशं प्रति कुण्डलानां कृते टिप्पिंग् वा रोलिंग् वा निवारयितुं दृढपट्टिकानां श्रृङ्खलानां च उपयोगं कुर्वन्तु । एते कठिनाः सन्ति इति सुनिश्चित्य यात्रायाः पूर्वं तान् पश्यन्तु। नेत्र-पार्श्व-कुण्डलानां कृते पार्श्व-गति-निरोधाय अतिरिक्त-पट्टिकानां उपयोगं कुर्वन्तु । लोडिंग् कृत्वा पुनः सर्वं पश्यन्तु तथा चालकेन सह सुरक्षाविषये वार्तालापं कुर्वन्तु।
युक्तिः : कुण्डलानां सुरक्षितीकरणस्य उत्तमाः उपायाः दुर्घटनानां निवारणे सहायकाः भवन्ति तथा च कुण्डलानि सुरक्षितानि भवन्ति।
लेबलिंग् तथा हैंडलिंग
सुरक्षायै लेबलिंग्, नियन्त्रणं च महत्त्वपूर्णम् अस्ति । धातुकुण्डलानां प्रेषणकाले भवद्भिः विश्वनियमानाम् अनुसरणं करणीयम् । IMDG संहिता भवन्तं वदति यत् जहाजेषु मालवाहनानि कथं बद्धव्यानि इति। अस्मिन् इस्पातकुण्डलानां कथं लाशः, अवरोधः, ब्रेसः च इति व्याख्यायते । CTU कोडः भवन्तं मालवस्तुं सुरक्षितरूपेण पैक् कर्तुं सुरक्षितं च कर्तुं साहाय्यं करोति, संतुलनं सुरक्षां च केन्द्रीकृत्य।
उभयत्र बन्दरगाहेषु सर्वदा स्थानीयनियमानां जाँचं कुर्वन्तु । विश्वनौकायानपरिषदः इत्यादयः समूहाः इस्पातकुण्डलानां नियन्त्रणस्य युक्तयः साझां कुर्वन्ति । स्पष्टलेबल् उपयुज्यताम् येषु कुण्डलस्य भारः, आकारः, तस्य संचालनं च दर्शयति । एतेन श्रमिकाः त्रुटिं परिहरन्ति, सर्वे सुरक्षिताः च भवन्ति ।
कुण्डलानां संचालने दस्तानानि, कठिनटोप्याः, सुरक्षाजूताः च धारयन्तु । एते भवन्तं कटनात्, गुरुप्रहारात् च रक्षन्ति । शनैः शनैः गच्छन्तु, लोड्-अनलोड्-करणे च समीचीन-उपकरणानाम् उपयोगं कुर्वन्तु । दुर्व्यवहारस्य, भण्डारणस्य च कारणेन बहवः दुर्घटनाः भवन्ति । यदि भवान् गलतपैकेजिंग् अथवा परिवहनस्य उपयोगं करोति तर्हि भवान् स्वस्य कुण्डलेषु जङ्गमस्य, दागस्य च जोखिमं प्राप्नोति । बहिः सुन्दरं दृश्यते चेदपि अन्तः क्षतिं प्राप्नुयात् ।
सुरक्षासचेतना : सदैव समीचीनगियरस्य उपयोगं कुर्वन्तु तथा च नियमानाम् अनुसरणं कुर्वन्तु येन चोटः न भवति तथा च स्वस्य कुण्डलानि सुरक्षितानि भवन्ति।
मौसम संरक्षण
इस्पातकुण्डलानां प्रेषणकाले मौसमः महती समस्या भवितुम् अर्हति । वर्षा, हिमः, आर्द्रवायुः च जङ्गमं जनयित्वा कुण्डलं दुर्बलं कर्तुं शक्नुवन्ति । भवता स्वस्य कुण्डलानां रक्षणं मौसमात् करणीयम्। वीसीआई-चलच्चित्रेषु जङ्गमं निवारयन्तः वाष्पाः मुक्ताः भवन्ति । पॉलीइथिलीनपत्राणि जलं बहिः स्थापयन्ति। Corflute® पत्रिकाः जलात्, उल्टानां च रक्षणं कुर्वन्ति ।
कुण्डलानि जलरोधकपत्रे वेष्टयन्तु येन मलं जलं च बहिः न भवति। अतिरिक्तसुरक्षायै धातुलिफाफानां उपयोगं कुर्वन्तु। एतेषु उत्तमकवचस्य कृते तैलं, आर्द्रता-प्रूफ-पत्रं, धातु-आवरणं च भवति । उत्तमं मौसमसंरक्षणं सुरक्षितशिपिङ्गस्य भागः अस्ति तथा च मरम्मतं परिहरितुं साहाय्यं करोति।
युक्तिः : प्रेषणात् पूर्वं सर्वदा स्वस्य मौसमकवरं पश्यन्तु। यत्किमपि भग्नं भवति तत् प्रतिस्थापयन्तु यत् भवतः कुण्डलानि सुरक्षितानि भवन्ति।
एतानि पदानि अनुसृत्य भवान् शिपिङ्गं सुरक्षितं करोति, क्षतिं न्यूनीकरोति, कुण्डलप्रबन्धनं च सुलभं करोति । उत्तमं पैकेजिंग्, सुरक्षा, लेबलिंग्, मौसमसंरक्षणं च सर्वाणि शिपिङ्गकाले भवतः कुण्डलानि सुरक्षितानि स्थापयितुं साहाय्यं कुर्वन्ति ।
इस्पातकुण्डलभण्डारणस्य शिपिंगस्य च उत्तमप्रथाः
कर्तव्यं न कर्तव्यं च
कतिपय सरलं कर्तव्यं न कर्तव्यं च अनुसृत्य जस्ती इस्पातकुण्डलानि सुरक्षितानि स्थापयितुं शक्नुवन्ति। एते उत्तमाः अभ्यासाः भवन्तं क्षतिं परिहरितुं भवतः कार्यस्थानं सुरक्षितं च स्थापयितुं साहाय्यं कुर्वन्ति।
करोतु : १.
यत्र उत्तमवायुप्रवाहः, वायुप्रवाहः च भवति तत्र कुण्डलानि संग्रहयन्तु । एतेन आर्द्रता दूरं भवति, जङ्गमस्य निवारणं च भवति ।
कुण्डलीं धारयितुं रैकस्य वा पालनानां वा उपयोगं कुर्वन्तु। स्किड्स् दृढाः, उत्तमस्थितौ च सन्ति इति सुनिश्चितं कुर्वन्तु।
स्लिट् कुण्डलानि त्रिभ्यः अधिकं ऊर्ध्वं न भवन्ति, मुख्यकुण्डलानि च द्वयोः उच्चैः न अधिकं न स्तम्भयन्तु। अधः बृहत्तराणि कुण्डलानि स्थापयन्तु।
सूर्यप्रकाशेन आर्द्रतायाः वा क्षतिः न भवेत् इति आवश्यकतायां पीवीसी-पटलं निष्कासयन्तु ।
सुरक्षितं उत्थापनं, नियन्त्रणं च कर्तुं स्वस्य दलस्य प्रशिक्षणं कुर्वन्तु। कुण्डलानां चालनार्थं समीचीनसाधनानाम् उपयोगं कुर्वन्तु।
व्यस्तक्षेत्रेभ्यः कुण्डलानि दूरं स्थापयन्तु। फोर्कलिफ्ट्-इत्येतत् सुरक्षितरूपेण गन्तुं पर्याप्तं स्थानं ददातु।
जंगस्य जोखिमं न्यूनीकर्तुं जलवायुनियन्त्रणस्य उपयोगं कुर्वन्तु ।
पैकेजिंग् बहुधा पश्यन्तु तथा च दृढं सीलिंग् टेपं उपयुज्यताम्।
प्रत्येकं मालवाहनं सम्यक् पतां, नियन्त्रणनिर्देशैः च स्पष्टतया लेबलं कुर्वन्तु।
ट्रकेषु भारं सन्तुलितं कृत्वा रक्षणार्थं बहुस्तरीयपैकेजिंग् इत्यस्य उपयोगं कुर्वन्तु।
न करोति : १.
कुण्डलानि अति उच्चैः न स्तम्भयन्तु। एतेन टिप्पिंग् अथवा विकृतिः भवितुम् अर्हति ।
असमान-स्खलित-तलयोः कुण्डलानां संग्रहणं परिहरन्तु ।
कुण्डलीं बहुकालं यावत् भण्डारणस्थाने न त्यजन्तु। यथाशीघ्रं तेषां उपयोगं कुर्वन्तु।
कदापि क्षतिग्रस्त-रैक्-स्किड्-इत्येतयोः उपयोगं न कुर्वन्तु ।
कुण्डलानां प्रवेशं न अवरुद्धं कुर्वन्तु। तान् सुलभतया प्राप्तुं शक्नुवन्ति इति सुनिश्चितं कुर्वन्तु।
अनुचितं संचालनं परिहरन्तु, यथा गलतसाधनानाम् उपयोगः अथवा सुरक्षापरीक्षां त्यक्त्वा ।
युक्तिः : मध्यपश्चिमस्य एकः कम्पनी RollstopTM प्रणाल्याः उपयोगं कृतवती तथा च भण्डारणं ३०% वर्धितवती । नूतनगोदामनिर्माणं परिहरन् ते प्रायः ६ लक्षं डॉलरं रक्षन्ति स्म । स्मार्ट स्टोरेज समाधानं भवन्तं धनं स्थानं च रक्षितुं शक्नोति।
सामान्य त्रुटयः
इस्पातकुण्डलस्य भण्डारणस्य, शिपिङ्गस्य च समये त्रुटिः गम्भीराः समस्याः उत्पद्यन्ते । भवद्भिः ज्ञातव्यं यत् किं किं सावधानं कर्तव्यम्।
क्षतिप्रकारः |
वर्णनम् |
परिणामाः |
दूरदर्शन |
कुण्डलीस्तराः दुर्बलतनावात् अथवा समर्थनात् पार्श्वतः गच्छन्ति । |
कुण्डलस्य पतनम्, विमोचनं च कष्टम्। |
धार क्षति |
रूक्षसञ्चालनात् अथवा दुर्बलरक्षणात् किनारेषु कूपः वा अश्रुपातः वा। |
प्रक्रियायाः समये विस्तारस्य समस्याः मुद्देः च। |
पृष्ठीय क्षति |
सम्पर्कात् आर्द्रतायाः वा खरचः, जंगः, दागः वा। |
गुणवत्ता न्यूना तथा जंगप्रतिरोधः न्यूनः। |
कुण्डलः भङ्गः भवति |
कठिनपट्टिकाभ्यः अथवा गलतसामग्रीभ्यः निक्षेपाः। |
तनावबिन्दवः समतलतायाः समस्याः च। |
भौतिक विकृति |
कुण्डलस्य आकारः दुष्ट-स्टैकिंग् अथवा इम्पैक्ट् इत्यस्मात् परिवर्तते । |
कुण्डलस्य फिटिंग्, प्रोसेसिंग् च समस्या। |
अनुचितसञ्चालनस्य, दुर्बलपैकेजिंगस्य च कारणेन बहवः समस्याः आगच्छन्ति । अध्ययनेन ज्ञायते यत् अधिकांशं प्रेषणक्षतिः दुर्बलपैकेजिंग् अथवा दुर्बललेबलिंग् इत्यस्य कारणेन भवति । यदि भवन्तः कुण्डलस्य चालनस्य संख्यां न्यूनीकरोति तर्हि भवन्तः क्षतिस्य जोखिमं न्यूनीकरोति । नूतना प्रौद्योगिकी भवन्तं मालवाहनस्य निरीक्षणं कर्तुं समस्यां पूर्वमेव ज्ञातुं च साहाय्यं कर्तुं शक्नोति।
नोटः- नियमितरूपेण जाँचः प्रशिक्षणं च एताः त्रुटयः परिहरितुं साहाय्यं करोति। सदैव सुरक्षानियमानाम् अनुसरणं कुर्वन्तु, समीचीनसाधनानाम् उपयोगं कुर्वन्तु च।
भवन्तः स्मार्ट-पदार्थानाम् उपयोगेन जस्ती इस्पात-कुण्डलानि सुरक्षितानि रक्षन्ति । कुण्डलाः शुष्काः एव तिष्ठन्ति इति सुनिश्चितं कुर्वन्तु। तान् दृढरैकयोः उपरि स्थापयन्तु। समस्यानां कृते प्रायः कुण्डलानां जाँचं कुर्वन्तु। एते पदानि जङ्गमस्य क्षतिं च निवारयितुं साहाय्यं कुर्वन्ति । ते कस्यचित् आहतस्य सम्भावना अपि न्यूनीकरोति । स्वचालितप्रणाल्याः अपि सहायतां कर्तुं शक्नुवन्ति । ते दुर्घटनाः, स्क्रैप् च न्यूनाः भवन्ति। अत्र सद्वृत्तिः कथं साहाय्यं करोति इति दृश्यते ।
निर्गमनम् |
प्रभावः |
उत्पाद क्षति |
जलं दुर्व्यवहारं च धनस्य हानिः, गुणवत्तां च क्षतिं कर्तुं शक्नोति |
सुरक्षा खतरा |
असुरक्षिताः कुण्डलाः लुठन्ति वा टिप् कृत्वा जनान् क्षतिं कुर्वन्ति |
क्षति न्यूनीकरण |
यन्त्राणि क्षतिं निवारयितुं उत्पादान् उत्तमं कर्तुं च साहाय्यं कुर्वन्ति |
श्रम न्यूनीकरण |
हस्तेन न्यूनतया उत्थापनस्य अर्थः भवति यत् दुर्घटना, चोटः च न्यूनाः भवन्ति |
सदैव ध्यानं ददातु। भवतः दलं किं कर्तव्यमिति शिक्षयन्तु। प्रतिवारं समीचीनसाधनानाम् उपयोगं कुर्वन्तु। एतेन कुण्डलाः सुरक्षिताः भवन्ति, भवतः कार्यस्थानं च दृढं भवति ।
FAQ
भण्डारणकाले जस्ती इस्पातकुण्डलानां जङ्गमं कथं निवारयति?
शुष्कशीतलस्थाने सुवायुप्रवाहयुक्ते कुण्डलानि संग्रहणीयम् । आर्द्रतां न्यूनं कुर्वन्तु। काष्ठस्य अन्तरालस्य उपयोगं कुर्वन्तु तथा च भूमौ प्रत्यक्षसम्पर्कं परिहरन्तु। प्रायः कुण्डलेषु आर्द्रतायाः जङ्गमस्य वा लक्षणं पश्यन्तु ।
जस्ती इस्पातकुण्डलानां सुरक्षितरूपेण चालनस्य सर्वोत्तमः उपायः कः ?
सदैव सम्यक् उत्थापनसाधनानाम् उपयोगं कुर्वन्तु, यथा फोर्कलिफ्ट् अथवा क्रेन् । दस्तानानि, कठिनटोप्याः इत्यादीनि सुरक्षासामग्रीणि धारयन्तु। कुण्डलानि शनैः चालयन्तु, आकस्मिकं गतिं च परिहरन्तु। आरम्भं कर्तुं पूर्वं मार्गः स्पष्टः अस्ति इति सुनिश्चितं कुर्वन्तु।
बहिः जस्ती इस्पातकुण्डलानि संग्रहीतुं शक्नुवन्ति वा?
भवन्तः अल्पकालं यावत् बहिः कुण्डलानि संग्रहीतुं शक्नुवन्ति। जलरोधक आवरणस्य उपयोगं कुर्वन्तु येन वायुः प्रवाहितः भवति। कुण्डलानि पट्टिकाभिः भूमौ दूरं स्थापयन्तु। जलं वा जङ्गमं वा इति बहुधा पश्यन्तु। तान् यथाशीघ्रं अन्तः स्थापयन्तु।
इस्पातकुण्डलानां प्रेषणकाले लेबलिंग् किमर्थं महत्त्वपूर्णम् अस्ति ?
लेबलिंग् इत्यनेन श्रमिकाः कुण्डलस्य भारं, आकारं, नियन्त्रणस्य आवश्यकतां च ज्ञातुं साहाय्यं कुर्वन्ति । स्पष्टलेबल् त्रुटयः दुर्घटना च निवारयन्ति । उत्तमलेबल्-सहितं भवन्तः अधिकसुलभतया मालवाहनानि अपि अनुसरणं कर्तुं शक्नुवन्ति ।
यदि कुण्डले जङ्गमं लभते तर्हि किं कर्तव्यम् ?
भण्डारणस्थानात् कुण्डलं निष्कासयन्तु। जङ्गमयुक्तं क्षेत्रं मृदुब्रशेन स्वच्छं कुर्वन्तु। कठोर रसायनानां प्रयोगं न कुर्वन्तु। अन्येषां कुण्डलानां जङ्गमस्य जाँचं कुर्वन्तु। जङ्गमस्य पुनः आगमनं निवारयितुं स्वस्य भण्डारणस्य स्थितिं सुधारयन्तु।
