পাতনি
জাৰণ এক ব্যাপক বিষয় যিয়ে অটোমোটিভৰ পৰা আৰম্ভ কৰি আন্তঃগাঁথনিলৈকে বহুতো উদ্যোগক প্ৰভাৱিত কৰে। মৰিছাৰ অদম্য যাত্ৰাই কেৱল গাঁথনিগত অখণ্ডতাক আপোচ কৰাই নহয়, বছৰি যথেষ্ট অৰ্থনৈতিক লোকচানৰ সৃষ্টি কৰে। এই প্ৰত্যাহ্বানৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই বিভিন্ন এন্টি-ৰষ্ট ডিভাইচ বিকশিত আৰু বজাৰত বিক্ৰী কৰা হৈছে, যিয়ে ধাতুৰ পৃষ্ঠভাগক জাৰণৰ বিধ্বংসীৰ পৰা ৰক্ষা কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছে। কিন্তু প্ৰশ্নটো ৰৈ গৈছে- এন্টি-ৰাষ্ট ডিভাইচ—এইবোৰে সঁচাকৈয়ে কাম কৰেনে, নে ই কেৱল অস্থায়ী সমাধানহে? এই প্ৰবন্ধটোৱে মৰিছা বিৰোধী প্ৰযুক্তিৰ আঁৰৰ বিজ্ঞানৰ বিষয়ে গভীৰভাৱে অধ্যয়ন কৰে, তাত্ত্বিক বিশ্লেষণ, ব্যৱহাৰিক প্ৰয়োগ আৰু অভিজ্ঞতাভিত্তিক তথ্যৰ জৰিয়তে ইয়াৰ কাৰ্যকাৰিতা পৰীক্ষা কৰে।
জাৰণৰ বিজ্ঞান
এন্টি-ৰাষ্ট ডিভাইচে কাম কৰে নে নকৰে সেই কথা বুজিবলৈ হ’লে জাৰণৰ ওপৰত নিজেই মূল আঁকোৱালি লোৱাৰ প্ৰয়োজন হয়। মৰিছা হৈছে অক্সিডেচন নামেৰে জনাজাত এক বিদ্যুৎ ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়াৰ ফল, য’ত আৰ্দ্ৰতাৰ উপস্থিতিত লোহাই অক্সিজেনৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি লোহাৰ অক্সাইড গঠন কৰে। এই প্ৰক্ৰিয়াটো আৰ্দ্ৰতা, উষ্ণতা, লৱণ বা প্ৰদূষক পদাৰ্থৰ উপস্থিতি আদি বিভিন্ন কাৰকৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়।
বিদ্যুৎ ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া
মৰিছা গঠনৰ মূলতে লোহা আৰু অক্সিজেনৰ মাজত হোৱা বিদ্যুৎ ৰাসায়নিক বিক্ৰিয়া। যেতিয়া লোহা পানীৰ সংস্পৰ্শলৈ আহে তেতিয়া ই লোহাৰ আয়ন গঠন কৰি ইলেক্ট্ৰন মুক্ত কৰে। তাৰ পিছত এই ইলেক্ট্ৰনবোৰে অক্সিজেন অণুৰ সৈতে বিক্ৰিয়া কৰি হাইড্ৰ’ক্সাইড আয়ন সৃষ্টি কৰে যিবোৰ লোৰ আয়নৰ সৈতে মিলি আইৰণ হাইড্ৰ’ক্সাইড গঠন কৰে। ইয়াৰ ফলত অৱশেষত পানীমুক্ত হৈ আইৰণ অক্সাইড বা মৰিছা হৈ পৰে।
পৰিৱেশৰ কাৰক
পৰিৱেশৰ পৰিস্থিতিৰ ফলত জাৰণৰ হাৰ যথেষ্ট প্ৰভাৱিত হয়। উচ্চ মাত্ৰাৰ আৰ্দ্ৰতা আৰু উষ্ণতাই অক্সিডেচন প্ৰক্ৰিয়া ত্বৰান্বিত কৰে। ইয়াৰ উপৰিও সাগৰৰ পানীত নিমখৰ দৰে ইলেক্ট্ৰ’লাইটৰ উপস্থিতিয়ে বৈদ্যুতিক পৰিবাহীতা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত জাৰণ আৰু অধিক দ্ৰুত হয়।
এন্টি-ৰাষ্ট ডিভাইচৰ প্ৰকাৰ
বিভিন্ন ব্যৱস্থাৰ জৰিয়তে জাৰণৰ প্ৰভাৱ কম কৰিব পৰাকৈ এন্টি-ৰষ্ট ডিভাইচ ডিজাইন কৰা হয়। আটাইতকৈ সাধাৰণ প্ৰকাৰসমূহ হ'ল বলিদানমূলক এনোড, ইম্প্ৰেছড কাৰেণ্ট কেথ'ডিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থা, আৰু ইলেক্ট্ৰনিক মৰিছা পৰা সুৰক্ষা সঁজুলি।
বলিদানৰ এনোড
বলিদানৰ এনোড জিংক বা মেগনেছিয়ামৰ দৰে ধাতুৰে তৈয়াৰ কৰা হয়, যিবোৰৰ লোহাতকৈ অক্সিডাইজ হোৱাৰ প্ৰৱণতা বেছি। এই এনোডবোৰ তীখাৰ গঠনত সংলগ্ন কৰি এনোডটোৱে অগ্ৰাধিকাৰভাৱে জাৰণ কৰে, যাৰ ফলত লোহাৰ উপাদানটো সুৰক্ষিত হয়। এই পদ্ধতি সাগৰীয় প্ৰয়োগ আৰু মাটিৰ তলৰ পাইপলাইনত বহুলভাৱে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
ইম্প্ৰেছড কাৰেণ্ট কেথডিক প্ৰটেকচন (ICCP)
আইচিচিপি ব্যৱস্থাই ধাতুৰ গঠনলৈ ইলেক্ট্ৰনৰ অবিৰত প্ৰবাহ প্ৰদান কৰিবলৈ বাহ্যিক শক্তিৰ উৎস ব্যৱহাৰ কৰে। ইয়াৰ ফলত সমগ্ৰ গঠনটোক কেথ’ড কৰি অক্সিডেচন বিক্ৰিয়াটো দমন কৰা হয়। জাহাজ আৰু ষ্ট’ৰেজ টেংকৰ দৰে বৃহৎ গঠনৰ বাবে আইচিচিপি ফলপ্ৰসূ।
ইলেক্ট্ৰনিক মৰিছা সুৰক্ষা যন্ত্ৰ
এই যন্ত্ৰবোৰে দুৰ্বল বৈদ্যুতিক প্ৰবাহ বা ৰেডিঅ’ ফ্ৰিকুৱেন্সি নিৰ্গত কৰে বুলি দাবী কৰে যিয়ে বিদ্যুৎ ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়াত বাধা দি মৰিছা ৰোধ কৰে। প্ৰায়ে অটোমোটিভ ব্যৱহাৰৰ বাবে বজাৰ কৰা হয়, জাৰণকাৰী পৰিৱেশত বাহনৰ আয়ুস বৃদ্ধি কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিয়া হয়।
এন্টি-ৰাষ্ট ডিভাইচৰ কাৰ্যকাৰিতা মূল্যায়ন কৰা
এন্টি-ৰাষ্ট ডিভাইচে কাম কৰে নে নকৰে সেইটো নিৰ্ণয় কৰিবলৈ পৰীক্ষাগাৰৰ পৰীক্ষা আৰু বাস্তৱ জগতৰ প্ৰয়োগৰ পৰা পোৱা অভিজ্ঞতাভিত্তিক প্ৰমাণ পৰীক্ষা কৰাটো অতি প্ৰয়োজনীয়। এই যন্ত্ৰসমূহৰ কাৰ্য্যক্ষমতা মূল্যায়নৰ বাবে অসংখ্য অধ্যয়ন আৰু ক্ষেত্ৰ পৰীক্ষা কৰা হৈছে।
পৰীক্ষাগাৰৰ অধ্যয়ন
নিয়ন্ত্ৰিত পৰীক্ষাই দেখুৱাইছে যে বলিদানমূলক এনোড আৰু আইচিচিপি ব্যৱস্থাই জাৰণৰ হাৰ হ্ৰাস কৰাত ফলপ্ৰসূ। উদাহৰণস্বৰূপে, জাৰ্নেল অৱ ক’ৰ’জন চাইন্সত প্ৰকাশিত এক অধ্যয়নত দেখা গৈছে যে জিংক এন’ডে চিমুলেটেড সাগৰীয় পানীৰ পৰিস্থিতিত তীখাৰ নমুনাত জাৰণ ৫০% পৰ্যন্ত হ্ৰাস কৰে।
ক্ষেত্ৰৰ প্ৰয়োগ
ব্যৱহাৰিক প্ৰয়োগত এন্টি-ৰাষ্ট ডিভাইচসমূহে বিভিন্ন সফলতা লাভ কৰিছে। সামুদ্ৰিক উদ্যোগত বলিদানৰ এনোড মানক, আৰু আন্তঃগাঁথনি সুৰক্ষাৰ বাবে আইচিচিপি ব্যৱস্থা ব্যাপকভাৱে গ্ৰহণ কৰা হয়। কিন্তু ইলেক্ট্ৰনিক মৰিছা পৰা ৰক্ষা কৰা যন্ত্ৰই অসামঞ্জস্যপূৰ্ণ ফলাফল দিছে। নেশ্যনেল এছ’চিয়েশ্যন অৱ ক’ৰ’জন ইঞ্জিনিয়াৰ্ছ (এন এ চি ই)ৰ দৰে অটোমোটিভ উদ্যোগৰ পৰীক্ষাত জাৰণৰ হাৰত নূন্যতম প্ৰভাৱ পোৱা গৈছে।
কেছ ষ্টাডিজ
এটা উল্লেখযোগ্য ক্ষেত্ৰ আছিল ছিডনী হাৰ্বাৰ দলঙত আইচিচিপি ব্যৱস্থা স্থাপন। এই প্ৰকল্পৰ ফলত জাৰণ যথেষ্ট হ্ৰাস পায়, যাৰ ফলত দলঙৰ আয়ুস বৃদ্ধি পায়। ইয়াৰ বিপৰীতে ইলেক্ট্ৰনিক মৰিছা পৰা সুৰক্ষা সঁজুলিৰে সজ্জিত বাহনৰ এটা দলে তিনি বছৰৰ ভিতৰত অসুৰক্ষিত বাহনৰ তুলনাত মৰিছা গঠনৰ কোনো প্ৰশংসনীয় পাৰ্থক্য দেখা নাপালে।
ফলপ্ৰসূতাক প্ৰভাৱিত কৰা কাৰকসমূহ
মৰিছা প্ৰতিৰোধী যন্ত্ৰৰ ফলপ্ৰসূতা পৰিৱেশ, ধাতুৰ প্ৰকাৰ, আৰু ব্যৱহৃত নিৰ্দিষ্ট প্ৰযুক্তিকে ধৰি কেইবাটাও কাৰকৰ দ্বাৰা প্ৰভাৱিত হয়।
সামগ্ৰীৰ সামঞ্জস্যতা
এন্টি-ৰাষ্ট ডিভাইচসমূহ সেইবোৰক সুৰক্ষা দিবলৈ উদ্দেশ্য কৰা সামগ্ৰীৰ সৈতে সামঞ্জস্যপূৰ্ণ হ’ব লাগিব। উদাহৰণস্বৰূপে, বলিদানমূলক এনোড তীখাৰ সৈতে ফলপ্ৰসূ যদিও অলৌহ ধাতু থকা মিশ্ৰণৰ সৈতে ইমান ভাল কাম নকৰিবও পাৰে।
পৰিৱেশৰ অৱস্থা
উচ্চ লৱণীয়তা বা ঔদ্যোগিক প্ৰদূষক থকা কঠোৰ পৰিৱেশে মৰিছা বিৰোধী ব্যৱস্থাক আগুৰি ধৰিব পাৰে। মৃদু পৰিস্থিতিত ভাল কাম কৰা ডিভাইচসমূহ চৰম পৰিস্থিতিত বিকল হ’ব পাৰে।
সংস্থাপন আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণ
সঠিক সংস্থাপন অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। ভুল প্ৰয়োগে এটা ডিভাইচক অকাৰ্যকৰী কৰি তুলিব পাৰে বা আনকি জাৰণ ত্বৰান্বিত কৰিব পাৰে। বলিদানমূলক এনোডৰ দৰে উপাদানসমূহ সম্পূৰ্ণৰূপে খোৱাৰ আগতে সলনি কৰাটো নিশ্চিত কৰিবলৈও নিয়মিত ৰক্ষণাবেক্ষণৰ প্ৰয়োজন।
বিকল্প আৰু পৰিপূৰক সমাধান
মৰিছা প্ৰতিৰোধী যন্ত্ৰই জাৰণ প্ৰতিৰোধৰ ক্ষেত্ৰত ভূমিকা পালন কৰিলেও ইয়াক প্ৰায়ে অন্যান্য সুৰক্ষা ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংগতি ৰাখি ব্যৱহাৰ কৰা হয়।
সুৰক্ষামূলক আৱৰণ
ৰং বা গেলভানাইজেচনৰ দৰে সুৰক্ষামূলক আৱৰণ প্ৰয়োগ কৰিলে আৰ্দ্ৰতা আৰু অক্সিজেনৰ বিৰুদ্ধে ভৌতিক বাধাৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে গেলভানাইজড ষ্টীলত মৰিছা নপৰাকৈ জিংকৰ তৰপ এটা আৱৰণ কৰা হয়। শ্বেণ্ডং চাইনো ষ্টীলৰ দৰে কোম্পানীয়ে গেলভানাইজড সামগ্ৰী আগবঢ়ায় যিয়ে ফলপ্ৰসূ হিচাপে কাম কৰে এন্টি-ৰষ্ট দ্ৰৱ।
সামগ্ৰী নিৰ্বাচন
ষ্টেইনলেছ ষ্টীল বা এলুমিনিয়াম মিশ্ৰণৰ দৰে জাৰণ প্ৰতিৰোধী সামগ্ৰী বাছি ল’লে মৰিছা গঠন হোৱাটো সহজাতভাৱে হ্ৰাস পাব পাৰে। এই পদাৰ্থবোৰে নিষ্ক্ৰিয় অক্সাইড স্তৰ গঠন কৰে যিয়ে অধিক অক্সিডেচনৰ পৰা ৰক্ষা কৰে।
পৰিৱেশ নিয়ন্ত্ৰণ
আৰ্দ্ৰতা আৰু প্ৰদূষকৰ সংস্পৰ্শ হ্ৰাস কৰি পৰিৱেশ নিয়ন্ত্ৰণ কৰিলেও জাৰণ কম কৰিব পাৰি। ডিহিউমিডিফায়াৰ, সুৰক্ষামূলক ঘেৰাও, আৰু নিয়মিত চাফাই পৰিৱেশৰ কাৰক নিয়ন্ত্ৰণৰ ব্যৱহাৰিক পদ্ধতি।
বিশেষজ্ঞৰ মতামত
উদ্যোগ বিশেষজ্ঞসকলে সাধাৰণতে এই কথাত একমত যে কিছুমান বিশেষ মৰিছা প্ৰতিৰোধী যন্ত্ৰ ফলপ্ৰসূ হ’লেও ইয়াৰ সফলতা বহুলাংশে উপযুক্ত প্ৰয়োগ আৰু পৰিৱেশৰ অৱস্থাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। প্ৰযুক্তি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ জাৰণ অভিযন্তা ড° জেন স্মিথে কয়, 'বলিদানমূলক এনোড আৰু আইচিচিপিৰ দৰে কেথডিক সুৰক্ষা ব্যৱস্থা প্ৰমাণিত প্ৰযুক্তি। কিন্তু ইলেক্ট্ৰনিক মৰিছা পৰা সুৰক্ষা সঁজুলিৰ বৈজ্ঞানিক বৈধতাৰ যথেষ্ট অভাৱ।'
একেদৰে আমেৰিকান ছ’চাইটি অৱ মেকানিকেল ইঞ্জিনিয়াৰ্ছে (ASME) ভৌতিক বাধা, পদাৰ্থ নিৰ্বাচন আৰু বিদ্যুৎ ৰাসায়নিক পদ্ধতিৰ সংমিশ্ৰণেৰে জাৰণ প্ৰতিৰোধৰ বাবে বহুমুখী পদ্ধতিৰ গুৰুত্বৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।
ব্যৱহাৰিক পৰামৰ্শ
জাৰণ হ্ৰাস কৰিব বিচৰা ব্যক্তি আৰু উদ্যোগসমূহৰ বাবে তলত দিয়া পৰামৰ্শসমূহে মৰিছা বিৰোধী কৌশলৰ ফলপ্ৰসূতা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে:
পৰিৱেশৰ কাৰকৰ মূল্যায়ন
পৰিৱেশৰ অৱস্থাৰ সম্যক বিশ্লেষণ কৰি আটাইতকৈ উপযুক্ত মৰিছা প্ৰতিৰোধী পদ্ধতি বাছনি কৰা। আৰ্দ্ৰতা, উষ্ণতাৰ উঠা-নমা, আৰু লৱণৰ সংস্পৰ্শ আদি কাৰকে সুৰক্ষাৰ বাছনিৰ বিষয়ে অৱগত কৰিব লাগে।
নিয়মীয়া ৰক্ষণাবেক্ষণ
প্ৰয়োজন অনুসৰি এন্টি-ৰষ্ট উপাদানসমূহ পৰিদৰ্শন আৰু সলনি কৰিবলৈ ৰক্ষণাবেক্ষণৰ সময়সূচী ৰূপায়ণ কৰা। ইয়াৰ ফলত স্থায়ী সুৰক্ষা নিশ্চিত হয় আৰু অভাৱনীয় বিফলতা ৰোধ হয়।
পদ্ধতিৰ সংমিশ্ৰণ
সুৰক্ষামূলক ব্যৱস্থাৰ সংমিশ্ৰণ ব্যৱহাৰ কৰক। উদাহৰণস্বৰূপে, বলিদানমূলক এনোডসমূহক সুৰক্ষামূলক আৱৰণৰ সৈতে যোৰ কৰিলে জাৰণৰ বিৰুদ্ধে বিদ্যুৎ ৰাসায়নিক আৰু ভৌতিক দুয়োটা বাধা প্ৰদান কৰিব পাৰি।
উপসংহাৰ
সামৰণিত ক’ব পাৰি যে মৰিছা প্ৰতিৰোধী যন্ত্ৰসমূহ জাৰণৰ বিৰুদ্ধে যুঁজত ফলপ্ৰসূ আহিলা হ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াৰ সফলতা সাৰ্বজনীন নহয়। বলিদানৰ এনোড আৰু আইচিচিপি ব্যৱস্থাৰ দৰে পৰম্পৰাগত পদ্ধতিয়ে পৰীক্ষাগাৰ আৰু ক্ষেত্ৰ দুয়োটা পৰিৱেশতে কাৰ্যকাৰিতা প্ৰদৰ্শন কৰিছে। কিন্তু ইলেক্ট্ৰনিক মৰিছা সুৰক্ষা যন্ত্ৰত সামঞ্জস্যপূৰ্ণ অভিজ্ঞতাভিত্তিক সমৰ্থনৰ অভাৱ। শেষত, এন্টি-ৰষ্ট ডিভাইচৰ ফলপ্ৰসূতা সঠিক নিৰ্বাচন, সংস্থাপন আৰু ৰক্ষণাবেক্ষণৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে, লগতে ইহঁতে কাম কৰা পৰিৱেশৰ অৱস্থাৰ বিষয়ে বুজাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। একাধিক সুৰক্ষামূলক কৌশলৰ সংমিশ্ৰণ ঘটোৱা সামগ্ৰিক পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰাটোৱেই প্ৰায়ে দীৰ্ঘম্যাদী জাৰণ প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা নিশ্চিত কৰাৰ আটাইতকৈ নিৰ্ভৰযোগ্য উপায়।
জাৰণ-প্ৰতিৰোধী সামগ্ৰী আৰু সমাধানৰ বিষয়ে অধিক তথ্যৰ বাবে, উদ্যোগৰ নেতাসকলে প্ৰদান কৰা সম্পদসমূহ অন্বেষণ কৰাৰ কথা চিন্তা কৰক এন্টি-ৰাষ্ট প্ৰযুক্তি।
