Daminɛ kuma
Mɔgɔ dɔ ka kalanba ye min ye, n’i y’o faamu, o bɛ se ka hakilina nafama di a diyanyekow, a ka baara negew ani a ka kalan kɛcogo kan. Major ye kalansen kɛrɛnkɛrɛnnen ye, kolɛji walima inivɛrisite kalandenw bɛ kɛrɛnkɛrɛnnenya la min na u ka kalanso fɔlɔ kalan senfɛ. A bɛ kalanbolodalen jɔnjɔnw fɔ u bɛna tugu minnu kɔ, wa a ka c’a la, a bɛ nɔ bila u ka baara sira nata la. Baara sugu min bɛ ka wuli tuma bɛɛ, ka kalanba ɲuman sugandi, o nafa ka bon kosɛbɛ walasa ka mɔgɔ ka sekow bɛn ni izini ɲininiw ye. Sɛgɛsɛgɛli forow kan ko i i n’a fɔ major in bɛ se ka kɛ sababu ye ka baara kɛ min bɛ mɔgɔ wasa ani min bɛ ɲɛtaa sɔrɔ.
Kalanba dɔ ɲɛfɔli kɛli kalanko sanfɛla la
Major ye kalan sinsinnan fɔlɔ ye kolɛji walima inivɛrisite kalanden fɛ, min bɛ kɛ ni kalansenw kulu ye minnu bɛ dɔnniya ni seko kɛrɛnkɛrɛnnenw di baara kɛrɛnkɛrɛnnen dɔ la. O hakilijagabɔ in b’a to kalandenw bɛ se ka u yɛrɛ sɛgɛsɛgɛ kosɛbɛ kalansenw na minnu ka di u ye kosɛbɛ, k’a sɔrɔ u bɛ u ka diplomu wajibiyalenw dafa. Karamɔgɔbaw bɛ se ka daminɛ laadala kalanw na i n’a fɔ ɲɛnamayako, tariku, ani ɛntɛrinɛti kalanni ka taa a bila dɔnniyaw ni ɲɔgɔn cɛ kalanw na minnu bɛ baarabolo caman fara ɲɔgɔn kan.
Karamɔgɔba dɔ sugandili tɛ kalan taabolo dɔrɔn de labɛn, nka a bɛ sira di fana baara nataw ma. A nafa ka bon kalandenw k’u diyanyekow, u fanga ani u kuntilenna kuntaalajanw jateminɛ ni u bɛ kalanba dɔ sugandi. Jateminɛ minnu kɛra jamana ka kalanko jateminɛso la, olu b’a jira ko kalanba dɔw, i n’a fɔ ɔridinatɛri dɔnniya ani kɛnɛyako siratigɛ la, bonyaba sɔrɔla ka da fɛɛrɛ kuraw kan ani jamana magow.
Fɛn minnu bɛ nɔ bila kalanba sugandili la
Fɛn caman bɛ nɔ bila kalanden ka desizɔn na ni a bɛ kalanba dɔ sugandi. Mɔgɔ yɛrɛ nafa de ka bon kosɛbɛ; kalansen dɔ kalanni min ka di mɔgɔ ye, o bɛ dɔ fara a sendonni ni dusudon kan. Baara nataw fana jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ. Foro minnu ka ɲinini ka ca ani sara minnu bɛ nafa caman sɔrɔ, olu ka teli ka kalandenw sama minnu laɲini ye ka wariko sabatili sɔrɔ kalan bannen kɔfɛ.
Denbaya ka jigiya ani a ka laadalakow bɛ se ka nɔ bila o desizɔn fana na. Laada dɔw la, baara dɔw bɛ bonya kosɛbɛ, wa kalandenw bɛ se k’a miiri ko degun bɛ u kan u ka baarabaw kɛ minnu bɛ bɛn o baaraw ma. Ka fara o kan, ni kalandenw bɛ kalansenw dɔn lise waati la, ni u ye u ka laadilikanw di, ani ni u bɛ bilasirali kɛ, olu ka laadilikanw, o bɛ se ka kalandenw bila ka taa kalanba kɛrɛnkɛrɛnnenw na.
Mɔgɔ ka seko faamuyali jateminɛw ni yɛrɛlajɛ fɛ, o nafa ka bon kosɛbɛ. Baarakɛminɛn minnu bɛ i n’a fɔ seko ni dɔnko sɛgɛsɛgɛliw ani baara ladilikanw, olu bɛ se ka hakilinaw di kalanba bɛnnenw kan ka da mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ ka fanga n’u diyanyekow kan. Ka jɛɲɔgɔnya kɛ ni baarakɛlaw ye minnu bɛ nafa sɔrɔyɔrɔw la ani ka i sen don stage la, o fana bɛ se ka nin desizɔn nafama in kunnafoni.
Majorw bɛ nɔ min bila baara siraw la
Major bɛ nɔba bila kalanden dɔ ka don yɔrɔ la baarakɛyɔrɔ la. Tuma caman na, baarakɛlaw bɛ mɔgɔ ɲini minnu ka dɔnniya ni seko kɛrɛnkɛrɛnnenw bɛ baara la. Misali la, ɛntɛrinɛti baarakɛyɔrɔw bɛ kalandenw ɲini minnu ye kalan kɛ ka ban, ni ɛntɛrinɛti diplomu bɛ u bolo, k’a sɔrɔ tekinoloji tɔnw bɛ ɲininikɛlaw bila jɔyɔrɔ fɔlɔ la, minnu ka dɔnniya bɛ ɔridinatɛri walima kunnafoniko la.
Nka, kalanba dɔw bɛ seko dɔw di minnu bɛ se ka wuli ka taa yɔrɔ wɛrɛ la, minnu bɛ se ka kɛ izini suguya caman na. Misali la, diplomu minnu bɛ sɔrɔ liberal arts la, olu bɛ miirili ɲuman, kumaɲɔgɔnya ani jateminɛ sekow yiriwa minnu nafa ka bon baarabolow la i n’a fɔ jago, ɲɛnabɔli ani kalan. O kalanba suguw bɛ se ka fɛn caman sɛgɛsɛgɛ, o b’a to kalandenw bɛ se ka ladamu baara sira caman na.
Sɔrɔko taabolo fana bɛ nɔ bila cogo min na kalansobaw bɛ nɔ bila baarakɛyɔrɔw la. Fɛnɲɛnɛmako caman yeli waatiw la, STEM (Science, Technology, Engineering, and Mathematics) kalanbaw bɛ se ka kɛ sababu caman ye. Ameriki ka baarakɛlaw ka jatebɔ baarada ka fɔ la, a jirala ko STEM baarakɛlaw bɛna bonya joona kosɛbɛ ka tɛmɛ baara kan minnu tɛ STEM ye, o b’a sinsin a kan ko a nafa ka bon ka mɔgɔ ka baara kunba ni suguw ka ɲininiw bɛn ɲɔgɔn ma.
Gɛlɛya minnu bɛ sɔrɔ kalanba dɔ sugandili la
Major sugandili bɛ se ka kɛ siranfɛn ye k’a sababu kɛ degun ye min bɛ mɔgɔ bila ka desizɔn ta min bɛ nɔ bila mɔgɔ ka siniɲɛsigi la. Ni i dalen tɛ a diyanyekow la walima ni i bɛ siran ka sugandili jugu kɛ, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka jɔrɔ. Sugandili minnu bɛ sɔrɔ bi, olu bonya bɛ dɔ fara gɛlɛya kan, bawo inivɛrisitew bɛ porogaramu kɛrɛnkɛrɛnnenw ni kɛrɛnkɛrɛnnenw di ka taa a fɛ.
Nafolo jateminɛw fana bɛ gɛlɛyaw lase mɔgɔ ma. Kalan musaka bɛ se ka kɛ sababu ye ka kalandenw bila u ka kalanba dɔw sugandi minnu bɛ jate ko u bɛ nafa caman di u ka wari bilalen ma, o bɛ se ka kɛ u ka nafa lakikaw musaka ye. Baara suguya falenni haminanko fana bɛ yen, baarakɛyɔrɔw la minnu bɛ fɔ kosɛbɛ, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka baara sɔrɔli kɛ ɲɔgɔndan ye.
Ka fara o kan, sigidako koɲɛw i n’a fɔ nafolo sɔrɔbaliya, laadilikan, ani bilasirali, olu bɛ nɔ bila kuluw la minnu tɛ bɛn ɲɔgɔn ma. Cɛsiri minnu bɛ kɛ walasa ka dɛmɛ bɛrɛbɛrɛ di, olu nafa ka bon kosɛbɛ walasa ka kalandenw bɛɛ dɛmɛ u ka se ka latigɛw kɛ ni kunnafoni ye u ka kalanbaw kan.
Fɛɛrɛ minnu bɛ kɛ walasa ka Major ɲuman sugandi
Walasa ka kalanba dɔ sugandili gɛlɛyaw ɲɛnabɔ, kalandenw bɛ se ka fɛɛrɛ caman ta. Yɛrɛlajɛ ye fɛɛrɛ jɔnjɔn ye, min bɛ kɛ ni hakilijakabɔ ye nafaw, nafaw ani fanga kan. Tuma caman na, kalansobaw bɛ baarakɛminɛnw ni baarakɛjɛkuluw di walasa ka dɛmɛ don o baara in na.
Sɛgɛsɛgɛli kɛli mɔgɔ minnu bɛ se ka kɛ kalansobaw ye ani u ni baara sira minnu bɛ tali kɛ o la, o nafa ka bon. O bɛ se ka kɛ kalanbolodalenw lajɛli ye, ka kuma karamɔgɔw fɛ, ani ka kalan kɛ izini taabolo kan. Baara sumaya ani stage bɛ dɔnniya nafamaw ni hakilinaw di don o don baara ɲɛnamaya kan baara kɛrɛnkɛrɛnnenw na.
Ka kuma ni kalanko ladilikɛlaw ni baara ladilikɛlaw ye, o bɛ se ka bilasirali di i yɛrɛ ma. O baarakɛlaw bɛ se ka kalandenw dɛmɛ u k’a faamu cogo min na kalanba suguya wɛrɛw bɛ bɛn u ka laɲiniw ma ani fɛɛrɛ minnu ka kan ka kɛ walasa k’u sɔrɔ. U bɛ se fana ka dɛmɛ don kalanko bolodacogo la min bɛ se ka wuli ka bɔ a nɔ na, min bɛ se ka fɛn caman Changer ni nafaw jiginna.
Double Majors ni Minors jɔyɔrɔ
Ka tugu kalanba fila kɔ walima ka kalanden fitininw fara a kan, o ye fɛɛrɛ ye walasa kalandenw ka se k’u ka dɔnniya bonya ani ka sugandi caman da wuli. O fɛɛrɛ in b’a to u bɛ se ka kalanbolow fara ɲɔgɔn kan, ka dɔnniyaw ni ɲɔgɔn cɛ sekow sabati minnu nafa ka bon kosɛbɛ bi jɛkafɔ baarakɛyɔrɔw la.
Misali la, ni i ye jagokɛla ŋana dɔ fara ɲɔgɔn kan ni ɔridinatɛri dɔnniya kalanba dɔ ye, o bɛ kalanden labɛn ni ɲɛmɔgɔya seko ni dɔnko ye. O faralen ɲɔgɔn kan, o bɛ se ka baarakɛcogo ɲɛ jago jɔyɔrɔw la minnu ɲɛsinnen bɛ tekinoloji ma. Nka, a nafa ka bon ka jateminɛ kɛ baara caya ni waati wɛrɛ la min ka kan ka kɛ kalan yɔrɔ caman na.
Tuma caman na, baaradaw bɛ o siraw dɛmɛ u kɛtɔ ka waati bolodacogo caman di ani ka ladilikanw di. Kalandenw ka kan ka lajɛ kɛ n’u ka ladilikɛlaw ye walasa u ka se ka wajibiw bɛɛ dafa k’a sɔrɔ u ma u yɛrɛ bonya kojugu kalanko la.
Yɛlɛma donna kalansobaw la: Labɛnni kalanko la
A man teli ka kɛ ko kalandenw b’a faamu ko u ye kalanba sugandi fɔlɔ, n’a sɔrɔ a tɛ bɛn u diyanyekow ma minnu bɛ ka wuli walima u ka baara kuntilenna. Karamɔgɔbaw caman cili ye desizɔn nafama ye min bɛ se ka nɔ bila kalan ban waatiw la ani wariko bolodacogo la. A ka c’a la, inivɛrisitew bɛ taabolo dɔw sigi sen kan walasa ka o baara in nɔgɔya.
Kalanden minnu bɛ ka fɛn dɔ Changer, olu ka kan k’a jateminɛ u ka kalan kɛlenw bɛ tali kɛ cogo min na major kura la. Tuma dɔw la, kalan bɛɛ lajɛlen ka kreditiw ni sugandiliw bɛ se ka wuli ka taa yɔrɔ wɛrɛ la, o bɛ dɔ bɔ waati latɛmɛni na. Kalan ladilikɛlaw jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ jiginni kariti labɛnni na ani k’a lajɛ ko kalanko wajibiyalenw bɛɛ bɛ dafa.
Labɛnni ye nafaba ye sanfɛkalansobaw kɔnɔ minnu b’a to kalandenw bɛ se k’u diyanyekow dɔn ani k’u nɔgɔya. Ka sɔn o fɛn caman sɛgɛsɛgɛli ma, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka wasa ni ɲɛtaa caman sɔrɔ kalanko ni baarakɛcogo bɛɛ la.
Kalanba minnu bɛ kɛ sanfɛkalansobaw la, olu ka siniɲɛsigi
Kalan sanfɛla cogoya bɛ ka wuli tuma bɛɛ, fɛɛrɛ kuraw, diɲɛ gɛlɛyaw, ani baarakɛlaw magow bɛ ka wuli ka bɔ u nɔ na. Fɛn minnu bɛ ka bɔ kɛnɛ kan i n’a fɔ hakililata, fanga sabatili, ani kunnafonidilanw, olu bɛ ka baara kunbaba kura da ani ka fɛn kɔrɔw sɛmɛntiya.
Kalan minnu bɛ kɛ ni dɔnniyaw ni ɲɔgɔn cɛ, olu bɛ ka bonya ka taa a fɛ, ka laadala kalanko silow tiɲɛ. O jiginni in b’a dɔn ko gɛlɛya gɛlɛnw minnu bɛ diɲɛ kɔnɔ, tuma caman na, olu bɛ dɔnniya de wajibiya ka bɔ kalan caman na. Porogaramu minnu bɛ dusu don jɛkafɔ la forow kɔnɔ, olu bɛ kalandenw labɛn bi baara suguya caman kama.
Ɛntɛrinɛti kalan ni mikro-seereyaw fana bɛ ka kalanbaw sigicogo n’u dicogo sɛmɛntiya kokura. O sugandiliw b b n b nkan ma ani ka se ka b n, ka kalandenw bila ka u ka kalan b n u diyanyekow ni waatibolodacogo kɛrɛnkɛrɛnnenw ma. Baarakɛda minnu bɛ ka ladamu, u kɛtɔ ka porogaramuw di minnu bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ ani ka fɛɛrɛ kuraw ta walasa ka kalan kɛcogo ɲɛ.
Kuncɛli
Mɔgɔ dɔ ka kalanba ye min ye, n’i y’o dɔn, o bɛ fɛn caman jira a ka kalanko taama n’a ka baara ɲɛminɛcogo kan. O ye desizɔn ye min bɛ nɔ bila mɔgɔ yɛrɛ diyanyekow la, suguw ka ɲininiw na, ani jamana ka kow la. Ni u ye forow sɛgɛsɛgɛ kosɛbɛ u i n’a fɔ major in, kalandenw b’u yɛrɛ bila ɲɛtaa ni dafalenya kama.
Karamɔgɔba dɔ sugandili taabolo ka gɛlɛn, wa a bɛ kɛ ni fɛn fitininw ye, wa a bɛ yɛrɛsɛgɛsɛgɛli ni ɲinini de wajibiya. Ni kalanko nafolo dɛmɛna ani ni laɲini ye ka ladamu, kalandenw bɛ se ka nin sugandili nafama in ɲɛminɛ ka ɲɛ. Ni baara nata bɛ ka taa ɲɛ, a nafa ka bon ka mɔgɔ ka kalanba kɛ ɲɔgɔn fɛ ni mɔgɔ yɛrɛ nafaw ni diɲɛ magow bɛɛ ye, o bɛ kɛ fɛnba ye ka taa a fɛ.
