Kabɔn musakaw bɛ ka fɛn caman Changé cogo min na nɛgɛso jago sɔrɔko

• Jagokɛcogo bɛ Changé bawo carbone sɔngɔko bɛ na ni faratiw ni nafaw ye.

• Nɛgɛso jɛlenw dilanni bɛ ni sɔngɔ gɛlɛyaw ye, nka nɛgɛ dilannikɛlaw minnu ka fanga saniyalen don, olu bɛ nafa sɔrɔ nɛgɛ jago la.
  Aw ka kan ka aw janto a la. Ameriki nɛgɛso jago nata bɛ bɔ i ka nin karɔbɔli degun ninnu kunbɛncogo de la.

Takeaways (Takeaways) kunbabaw

• Kabɔn sɔngɔko bɛ ka fɛn caman Changer nɛgɛ dilanni n’a feereli cogo la. Kɔnpɔsitɛriw ka kan ka fɛn caman Changer walasa ka to barika la sugu la.

• Nɛgɛ dilanni fɛɛrɛ saniyalenw bɛ se ka musakaw dɔgɔya ani ka iziniw dɛmɛ u ka baara kɛ ka ɲɛ. Kɔnpɔsitɛriw ka kan ka wari musaka kɛ fɛɛrɛ kuraw la.

• EU ka kabon dancɛ ladilanni fɛɛrɛ bɛ nɛgɛso minnu bɛ bɔ jamana wɛrɛw la, olu sɔngɔ ka gɛlɛn. O bɛ nɛgɛ jago cogo Changé diɲɛ fan bɛɛ.

• Jamana minnu ka fɛnɲɛnamafagalanw bɔli ka dɔgɔn, olu bɛ nafa sɔrɔ nɛgɛ jago la. Suguda hakɛ bɛna Changé ni carbone sɔngɔ bɛ ka wuli.

• Baara kɛ ɲɔgɔn fɛ ani sariya jɛlenw sɔrɔli nafa ka bon ɲɔgɔndan tilennen na. O fɛnw bɛ nɛgɛso baarakɛlaw dɛmɛ u ka kabon tigɛ ka ɲɛ.

Kabɔn sɔngɔko ani nɛgɛso baarakɛlaw ka nɔ bilali

Musow ka musakaw bɛ ka bonya nɛgɛ dilannikɛlaw fɛ

Sisan, nɛgɛso baarakɛlaw ka kan ka musaka kuraw ɲɛnabɔ. Kabɔn sɔngɔko ye nɛgɛ dilanni yɔrɔba ye bi. EU ka fɛnɲɛnamafagalanw feereli siratigɛ ye sariya ye min bɛ se ka baara kɛ ni yɔrɔ wɛrɛw ye yanni dɔɔnin cɛ. O sariya bɛ kɛ sababu ye ka tɔnw bila ka miiri u bɛ nɛgɛ dilan cogo min na. Ni aw bɛ baara kɛ ni fɛɛrɛ kɔrɔw ye ka nɛgɛ dilan, aw ka musakaw bɛ wuli. Kabɔn musakaw bɛ i ka wari caman ta. Aw ka kan ka o musakaw labɛn, wa o bɛ se ka kɛ sababu ye ka aw ka nɛgɛ sɔngɔ gɛlɛya. EU ka Carbon Border Adjustment Mechanism bɛ fɛnw fana Changé. A b’a ɲini ka nɛgɛ minnu bɛ bɔ jamanaw la minnu bɛ fɛnɲɛnamafagalanw bɔ kosɛbɛ, olu kana dɔgɔya. Ni karɔbɔli dɛmɛni fuw banna, i bɛ wari caman sara kabon tɔni kelen-kelen bɛɛ la. O b’a to aw bɛ fɛɛrɛ saniyalenw ɲini walasa ka nɛgɛ dilan.

Baarakɛcogo ɲuman danfara ani Industri Division

Nɛgɛso baarakɛlaw bɛɛ tɛ sara kelen ye karɔbɔli la. I bɛ nɛgɛ dilan cogo min na, o de bɛ i musaka latigɛ. Fɛɛrɛ dɔw bɛ baara kɛ ni fanga caman ye ani ka karɔbɔli caman dilan. Fɛɛrɛ wɛrɛw bɛ fanga dɔgɔya ani ka karɔbɔli dɔgɔya. Aw bɛ se k’o ye ja in kɔnɔ min bɛ duguma:

Ni aw bɛ baara kɛ ni oksizɛni foro basigilen ye, aw bɛ wari caman sara karɔbɔli la. Ni aw bɛ baara kɛ ni idɔrɔzi ye min bɛ tali kɛ idɔrɔzi la, a bɛ se ka fɔ ko aw tɛ foyi sara karɔbɔli la. O bɛ kɛ sababu ye ka sosiyete dɔw barika bonya ka tɛmɛ dɔw kan. Fɛɛrɛ saniyalenw bɛ tɔn minnu bolo, olu bɛ se ka nɛgɛ feere ni wari dɔgɔman ye. A ka gɛlɛn sosiyete minnu tɛ baara kɛ kosɛbɛ, olu ka to ka taa ɲɛ. Musow ka musaka danfara bɛ bonya ni kabon sɔngɔ bɛ ka wuli. Misali la, CO2 tɔni kelen tigɛ bɛ se ka kɛ dɔrɔmɛ 110 ye cogo dɔw la san 2030. Fɛɛrɛ ɲuman bɛ se ka dɔrɔmɛ 20 bɔ nɛgɛ tɔni kelen na. Kabɔn sɔngɔko bɛ baara in tila ka kɛ ɲɛmɔgɔw ye ani minnu bɛ kɔfɛ.

Dusudonw ka ɲɛsin nɛgɛ dilanni ma min bɛ kɛ ni jiri ye

Sisan, kunba bɛ yen ka baara kɛ ni nɛgɛ ye min tɛ gazi bɔ kosɛbɛ. Kabɔn sɔngɔko ni CBAM b’aw bila ka baara kɛ ni fɛɛrɛ saniyalenw ye. Ni aw bɛ baara kɛ ni nɛgɛ dilanni ye min sinsinnen bɛ idɔrɔzi kan, aw bɛ se ka CO2 tɔni miliyɔn 20 ni kɔ tigɛ. Tablo min bɛ duguma, o b’a jira cogo min na kabon sɔngɔ bɛ idɔrɔzi baara musakaw Changer:

Ni karɔbɔli sɔngɔ ye dɔrɔmɛ 300 ye tɔni kelen na, idɔrɔzi kɛnɛ ye sugandili ɲuman ye. Hali ni dɔrɔmɛ 120 bɛ tɔni kelen na, idɔrɔzi bulu ye sugandili ɲuman ye fana. O sɔngɔw b’a to i bɛ miiri wari bilali kura la. Nɛgɛ jɛman bɛ sigida dɛmɛ ani k’i dɛmɛ ka se ka ɲɔgɔn sɔrɔ diɲɛ sugu la. Ikomi yɔrɔ caman bɛ baara kɛ ni kabon sɔngɔko ye, i mago bɛ fɛɛrɛ kuraw la walasa k’i ka sugu to yen ani k’i ka musakaw kɔlɔsi.

Kabɔn dancɛ ladilanni ani nɛgɛ jago taabolo

EU CBAM ani Duniya Jago Tiɲɛni

EU ka carbone dancɛ ladilanni fɛɛrɛ bɛ ka nɛgɛ jago caman Changer. Sisan, EU bɛ wari sara ka bɔ gazi bɔlenw na nɛgɛ kan min bɛ don. Nɛgɛ dilannikɛlaw minnu tɛ EU kɔnɔ, olu bɛ dɔ fara u ka nɛgɛ kan ni karɔbɔli ka ca u ka nɛgɛ la. O musaka kura ninnu b’a to iziniw bɛ miiri u ka fɛnw dilancogo la.

EU hakili la, nɛgɛ dontaw bɛna jigin ni kabon sɔngɔ bɛ ka wuli. Aw bɛ se ka jatedenw ye ja in kɔnɔ:

EU bɛ wari caman sɔrɔ ni carbone sɔngɔ wulila.

• Ni sɔngɔ cɛmancɛw bɛ yen, EU bɛ dɔrɔmɛ miliyɔn 4100 ni kɔ sɔrɔ san o san san 2034 kɔnɔ.

• Sɔngɔba bɛ na ni dɔrɔmɛ miliyɔn 4400 ni kɔ ye san o san.

• Sɔngɔ dɔgɔmanw bɛ dɔrɔmɛ miliyɔn 3800 ɲɔgɔn di hali bi san kɔnɔ.

Nɛgɛ dilannikɛlaw minnu tɛ EU kɔnɔ, olu bɛ gɛlɛya kuraw sɔrɔ. Sariya siratigɛ la, danfara bɛ yen ani sariya nɔgɔlenw bɛ yen minnu b’a to bolodacogo ka gɛlɛn. Jagokɛlaw ka taabolo bɛ Changé ni sosiyetew b’a ɲini ka sariya kura labato. Dɔw bɛ hami jago kɛlɛw la bawo CBAM bɛ nɔ bila jamanaw na minnu ka sigida sariyaw barika ka dɔgɔ.

Jaabi minnu bɔra nɛgɛso feerela ŋanaw fɛ

Jamana minnu bɛ i n’a fɔ Sinuwa, Ɛndujamana ani Irisila, olu man di EU ka fanga ye. U ko tilenbaliya don, wa a bɛ EU ka nɛgɛso baarakɛlaw dɛmɛ. U hakili la CBAM ye jagokɛlaw ka balili ye. COP-28 la, jamana ninnu ɲɛmɔgɔw ye kuma ta sariya in sɔsɔ. U ko a bɛ OMC sariyaw tiɲɛ.

O jamanaw tɛ dan u ka ŋunanko ma. U b’a daminɛ k’u yɛrɛ ka fɛnɲɛnamafagalanw jago siraw dilan. Ɛndujamana ni Sinuwa jamana bɛ kɔrɔfɔ ni wale ɲagami ɲɔgɔn na. U bɛ baara kɛ sariya kura kan ka ɲɛsin kabon sɔngɔ ma u ka suguw kɔnɔ. Jamana wɛrɛw bɛ kɛlɛ kɛ ka segin ni sariyaw ni politiki ye. Dɔw b’a fɛ ka fɛnw segin u ma jamana wɛrɛw la walasa k’u ka nɛgɛ jago lakana. O wari seginni ninnu bɛ gazi bɔlenw jɔ, u kɛtɔ ka nɛgɛso minnu bɛ taa jamana wɛrɛw la, olu sara bɔ. Mɔgɔw ​​bɛ sɔsɔli kɛ ni o sɔngɔ seginni ninnu bɛ tugu OMC sariyaw kɔ walima ni u bɛ se ka kɛ sababu ye ka tarifu kura bɔ.

Tablo dɔ filɛ nin ye min bɛ politiki fɛɛrɛ dɔw jira:

Suguda hakɛ jiginni nɛgɛso jago la

Suguda hakɛ bɛ Changé ni carbone sɔngɔ bɛ wuli. CBAM bɛ nɛgɛ dilannikɛlaw gɛlɛya u ka baara kɛ ni fɛɛrɛ saniyalenw ye. Jamana minnu ka fɛnɲɛnamafagalanw bɔli ka ca, olu bɛ bɔnɛ u ka nafa la. Jamana minnu ka fɛnɲɛnamafagalanw bɔli ka dɔgɔ, i n’a fɔ Gana ani Uzbekistan, olu bɛ baara kɛ ka ɲɛ UE sugu la. Mozanbiki bɛ wari caman sara, a bɛ bɔnɛ a jɔyɔrɔ la.

Sisan, nɛgɛ jago bɛ tɔnw dɛmɛ minnu bɛ baara kɛ ni kuran kura ye, u tɛ baara kɛ ni kɔɔri ye. EU bɛ jatebɔ fu di H2-DR fɛɛrɛbɔ ma EU ETS kɔnɔ. O dɛmɛ in bɛ nɛgɛ min bɛ bɔ idɔrɔzi la, o barika ka bon sugu la. Sinuwa BF-BOF nɛgɛ bɛ to barika la waati dɔ kɔnɔ, nka a bɛ bɔnɛ H2-DRI-EAF fɛ, bawo kabon sɔngɔ bɛ ka wuli.

Tablo dɔ filɛ nin ye min bɛ nin ko ninnu jira:

Ladilikan: N’i b’a fɛ i ka nɛgɛso jago ka to barika la, i ka kan ka wari bila fɛɛrɛ saniyalenw na ani ka kabon sɔngɔ kɔlɔsi.

Kabɔn dancɛ ladilanni fɛɛrɛ bɛ sariyaw Changé nɛgɛ jago la. Aw ka kan ka kabon sɔngɔw, fɛnɲɛnamafagalanw bɔli, ani politiki kuraw kɔlɔsi walasa ka to ɲɔgɔndan na.

Duniya yiriwaliw nɛgɛso bɔli la

Sigidaw ka politiki danfara

Yɔrɔ danfaralenw n’u ka fɛɛrɛw don walasa ka gazi bɔ nɛgɛ la. Erɔpu bɛ baara kɛ ni Carbon Border Adjustment Mechanism ye walasa ka nɛgɛ dontaw kɔlɔsi. EU b’a fɛ ka kɛ ɲɛmɔgɔ ye nɛgɛso la min tɛ gazi bɔ. U ye sariya gɛlɛnw sigi ani ka sɔngɔw sigi. Sinuwa bɛ diɲɛ nɛgɛ tilancɛ ni kɔ dilan. Sinuwa bɛ baara kɛ ni Erɔpu ye walasa ka nɛgɛ jɛman sariyaw dilan. Ameriki bɛ baara kɛ ni tarifuw ye walasa k’a ka nɛgɛw lakana lakana kama. Ameriki fana b’a yɛrɛ ka sariyaw sɔrɔ nɛgɛko la. O sariyaw bɛ nɛgɛ musaka hakɛ Changer yɔrɔ kelen-kelen bɛɛ la.

• Sinuwa ni Erɔpu kuluw bɛ baara kɛ ɲɔgɔn fɛ nɛgɛ jɛlen sariyaw kan.

• Erɔpu CBAM bɛ musakaw Changé nɛgɛ dilannikɛlaw ma Ameriki ani Sinuwa jamanaw na.

• MENA mara bɛ nɛgɛw dilan minnu tɛ gazi bɔ nka gɛlɛyaw b’a la. EU b’a fɛ ka nɛgɛ fla kɛ, nka MENA fanba bɛ nɛgɛ jan dilan.

• Erɔpu nɛgɛw bɛ kɛ 5% ɲɔgɔn ye EU ka fɛnɲɛnamafagalanw bɔli la. O kɔrɔ ye ko fɛnɲɛnamafagalanw tigɛcogo nafa ka bon kosɛbɛ.

Nɛgɛ saniyalen dɛmɛni ni nafolodonni

Gofɛrɛnamanw bɛ wari bɔ walasa ka dɛmɛ don ka nɛgɛ jɛlen dilan. Erɔpu bɛ dɔrɔmɛ miliyari 5,5 di walasa ka dɛmɛ don ka idɔrɔzi DRI iziniw sara. O bɛ poroze musaka tila sabanan ɲɔgɔn bɔ. Ameriki fanga minisiriso bɛ dɔrɔmɛ miliyari 6,3 di fanga saniyalen porozɛw ma. Ameriki bɛ porozɛ kelen-kelen bɛɛ tilancɛ dɔrɔn de sara a caya la. Dɛmɛ min ka ca Ameriki, o ye dɔrɔmɛ 250 ye nɛgɛ tɔni kelen-kelen bɛɛ la. O ka dɔgɔ ni Erɔpu jamanaw ta ye. O bɛɛ lajɛlen, dɔrɔmɛ miliyari 26,6 bɛ musaka kɛ. Nka o bɛ diɲɛ nɛgɛ 1,2% dɔrɔn de dɛmɛ san 2030 na.

Nɛgɛ saniyalen dɛmɛni bɛ iziniw dɛmɛ u ka baara kɛ ni fɛɛrɛw ye minnu tɛ gazi bɔ. Ɲɛtaa bɛ bɔ fanga saniyalen ni fɛɛrɛ kuraw de la. Musow ka musakabaw b’a to a ka gɛlɛn Ameriki nɛgɛso dilannikɛlaw ma ka fɛn caman Changer. Politiki dɛmɛni ani Buy Clean sariyaw bɛ switch teliya.

Farati minnu bɛ sɔrɔ Gazi bɔli la

Farati bɛ yen ni karɔbɔli sariyaw tɛ kelen ye yɔrɔ bɛɛ. Sariya danfaralenw bɛ se ka fɛnɲɛnamafagalanw bɔli lase jamana wɛrɛw ma sanni ka u dɔgɔya. Jagokɛlaw ka fɛnw bɔli 25% ɲɔgɔn bɛ bɔ gazi bɔlenw na. EU ye laɲini dɔ Kɛ min nafa ye ɛrɔ miliyari 6,5 ye walasa ka kabon bɔli dabila nɛgɛ ni kemikɛlifɛnw na. CBAM bɛ dɛmɛ don ni a kɛtɔ ka fɛnw donbagaw bila ka karɔbɔli sɔngɔ kelen sara. O bɛ se ka kabon bɔli tigɛ ni 19% ye. Nɛgɛ dilannikɛlaw bɛ hami iziniw jiginni na yɔrɔw la, sariyaw barika ka dɔgɔ yɔrɔ minnu na. O bɛ se ka diɲɛ kɔnɔ fɛnɲɛnamafagalanw bɔli caya ani ka kɛ sababu ye ka baara bɔnɛ.

Kɔlɔsili: Aw ka kan ka aw janto faratiw la minnu bɛ sɔrɔ gazi bɔlenw bɔli la. Sariya minnu tɛ kelen ye, olu bɛ se ka nɛgɛ jago Changer ani ka i ka musakaw kɔrɔta.

Gɛlɛyaw ni siniɲɛsigi nɛgɛ jago sɔrɔko la

Politiki danfara ani jɛkafɔ magow

I bɛ gɛlɛya caman sɔrɔ bawo kabon sɔngɔko bɛ nɛgɛ jago Changer. Jamana bɛ sariya wɛrɛw kɛ kabon ko la, o b’a to a ka gɛlɛn ka ɲɔgɔn sɔrɔ tilennenya la. Yɔrɔ dɔw sinsinnen bɛ gazi ɲuman tigɛ dɔrɔn kan, nka u bɛ ɲinɛ sɛnɛfɛnw bɔli ni nɛgɛ dilanni nɔ minnu bɛ sigida ni sigida lamini na. I b’a ye ko jamanaw bɛ nɛgɛ tiɲɛnenw mara u yɛrɛ ye, o bɛ mɔgɔ wɛrɛw bali ka nɛgɛ jɛman dilan. O cogoya bɛ se ka diɲɛ kɔnɔ dekarbonisation (dekarbonisation) tɔɔrɔ.

Politiki siratigɛ la, danfaraba dɔw filɛ nin ye:

• Jamana caman b’a fɛ k’u yɛrɛ ka nɛgɛ tiɲɛnenw mara, o b’a to a ka gɛlɛn mɔgɔ wɛrɛw ma ka nafolo sɔrɔ nɛgɛw la minnu tɛ bɔ kosɛbɛ.

• Tuma caman na, labɛnw tɛ jateminɛ kɛ minɛnko ni nɛgɛ dilanni nɔ minnu bɛ mɔgɔw ni sigida la.

• Duniya Saheli mago bɛ nɛgɛ caman na mago jɔnjɔnw kama, nka Duniya Worodugu bɛ nɛgɛ tiɲɛnen fanba minɛ.

• Lasegincogo danma ani jago sariya tilenbaliw b’a to a ka gɛlɛn jamana dɔw ma ka nɛgɛ sɔrɔ min tɛ fɛnɲɛnamafagalan bɔ.

Aw mago bɛ diɲɛ jɛ-ka-baara ɲuman na. Jɛkulu minnu bɛ i n’a fɔ Steel Standards Principles, olu bɛ dɛmɛ don ni fɛɛrɛw ye minnu bɛ kɛ ɲɔgɔn fɛ walasa ka fɛnɲɛnamafagalanw bɔli suman. Lajɛbaw la, ɲɛmɔgɔw bɛ sɔn a ma ko sariya jɛlenw b’a to a ka nɔgɔn ka wari bila fɛɛrɛ saniyalenw na. Ni sariya jɛlenw b’aw bolo, aw bɛ se ka musakaw dɔgɔya ani ka bɛɛ dɛmɛ ka taa nɛgɛ jɛman sira fɛ.

Nɛgɛ jago kuntaalajan jateminɛ

Ni i ye ɲɛfɛla lajɛ, i bɛna fɛnba ye nɛgɛ jago la, k’a sɔrɔ kabon musakaw bɛ ka bonya. Jateminɛw y’a jira ko UE ka nɛgɛso dontaw bɛ se ka dɔgɔya ni 24-30% ye san 2034. Nɛgɛso dontaw sara bɛ se ka se 8-14% ma nɛgɛ sɔngɔ la san 2030, ni kabon sɔngɔ bɛna wuli ka se dɔrɔmɛ 147 ma tɔni kelen na san 2034. Nin musakabaw bɛna i bila ka fɛɛrɛ kuraw ɲini nɛgɛ dilanni na ni fɛnɲɛnamafagalanw bɔli dɔgɔyara.

Industri ɲɛmɔgɔw b’a dɔn ko i ka kan ka wari caman bila walasa ka nɛgɛ dekarbonize. I bɛ se ka mago don €2-€3 triliyɔn na fɛɛrɛ kuraw ni fanga jɛlenw na. Gofɛrɛnaman minnu bɛ i n’a fɔ Alimanjamana, olu bɛ wari miliyari caman musaka kɛ kaban walasa ka dɛmɛ don. Nɛgɛso baara jɔlen bɛ fɛn caman tigɛli waati la. Aw bɛ se ka baara kɛ ni fɛɛrɛ saniyalenw musakaw ye minnu bɛ ka bin ani nɛgɛ jɛman ɲinini min bɛ ka caya walasa ka to ɲɔgɔndan na.

I bɛ se ka kalan sɔrɔ jamanaw fɛ minnu bɛ laɲini jɛlenw sigi sen kan ani ka dɛmɛ don kokuradonni na. Ni gɔfɛrɛnamanw ni sosiyetew bɛ baara kɛ ɲɔgɔn fɛ, i bɛ nɔ ɲuman sɔrɔ. Jamana ka tɔnw bɛ se k’u sinsin dekarbonisation kuntaalajan kan, u tɛ se ka u sinsin tɔnɔ kuntaala surun dɔrɔn kan. Sɔrɔdasi fana b’i dɛmɛ ka fɛɛrɛ kuraw sɔrɔ.

Ladilikan: Aw ye aw janto sariya kuraw ni sɔngɔ kuraw la. Baara kɛ ni mɔgɔ wɛrɛw ye walisa ka sariyakolo tilennenw sigi. Aw ye wari bila fɛɛrɛ saniyalenw na walasa aw ka nɛgɛ jago ka sabati diɲɛ kɔnɔ min musaka ka bon ka bɔ gazi bɔlen na.

Aw bɛ se k’a ye ko nɛgɛso baara bɛ ka Changé kosɛbɛ. Kabɔn musakaw bɛ ka diɲɛ jago kɛ danfara ye. Sisan, kabon sɔngɔko ni dancɛ sariyaw b’a to nɛgɛ minnu bɛ na jamana wɛrɛw la, olu musaka bɛ se 25% ma. Aw ka kan ka aw ɲɛ jɔ aw bɛ karɔbɔli minɛ cogo min na. A nafa ka bon ka fɛnɲɛnamafagalanw bɔli lajɛ ani ka sariya kura ɲini. Ni mɔgɔ caman b’a fɛ ka nɛgɛ jɛman sɔrɔ, gɛlɛyaw ni sababu bɛɛ bɛ yen ka bonya. Tablo min bɛ duguma, o b’a jira aw ka kan ka miiri min na:

Farati minnu bɛ a la	Sɔrɔdaw
Fɛnɲɛnɛmako kɔrɔlenw	Fɛnɲɛnamafagalanw bɔli kunnafoniw ka fisa ani jɛɲɔgɔnya kura
Cakɛda gɛlɛnw minnu bɛ sɔrɔ fɛnw dilancogo la	Yɛlɛma donna sigida la jɛ-ka-baara fɛ
Baarakɛlaw ka jiginni gɛlɛyaw	Bonya sɔrɔli nɛgɛ suguya jɛlenw na

Ɲininkaliw

Kabɔn dancɛ ladilanni fɛɛrɛ ye mun ye?

I bɛ wari dɔ sara n’i bɛ nɛgɛ minnu bɛ bɔ gazi bɔlenw na, olu don mara dɔw kɔnɔ. Nin sariya in b’a to nɛgɛ bɛɛ ka kan ka kɛ ni karɔbɔli musaka kelen ye, i mana a dilan yɔrɔ o yɔrɔ.

Kabɔn sɔngɔ bɛ nɔ bila nɛgɛ jago la cogo di?

I b’a ye ko kabon sɔngɔ ka bon, o bɛ nɛgɛ min bɛ bɔ yɔrɔ saniyalenw na, o bɛ mɔgɔ ɲɛnajɛ kosɛbɛ. Sɛnɛfɛnw dilannikɛlaw minnu ka fɛnɲɛnamafagalanw bɔli ka dɔgɔn, olu bɛ se ka nɛgɛ feere sɔngɔ fisaman na. O bɛ fɛn caman Changé min bɛ ɲɛmɔgɔya la diɲɛ nɛgɛso sugu la.

Mun na jamanaw bɛ baara kɛ ni fɛnɲɛnamafagalanw bɔli jago siraw ye?

Aw bɛ baara kɛ ni fɛnɲɛnamafagalanw ye minnu bɛ bɔ fɛnɲɛnamafagalanw na walasa ka dan sigi nɔgɔ la. O siratigɛw bɛ dan sigi fɛnɲɛnamafagalanw bɔli la, ka tɔnw bila ka bolomafaraw san walima ka feere. O b’aw dɛmɛ ka fɛnɲɛnamafagalanw bɔli dɔgɔya waati kɔnɔ ani ka baara saniyalen sara.

Nɛgɛ jɛman ye mun ye?

I bɛ nɛgɛ wele ko 'green' n'i y'a dilan ni carbone dɔgɔman ye. Aw bɛ baara kɛ ni fanga kura walima idɔrɔzi ye kɔɔri nɔ na. Nɛgɛ jɛman b’i dɛmɛ ka sariya kuraw labato ani k’i ka jago sabati.

I bɛ se ka to ɲɔgɔndan na cogo di ni karɔbɔli musakaw bɛ ka bonya?

I bɛ wari bila fɛɛrɛ saniyalenw na ani ka sariya kuraw kɔlɔsi. Aw bɛ baara kɛ ni jɛɲɔgɔnw ye walasa ka hakilinaw falenfalen ɲɔgɔn na ani ka musakaw dɔgɔya. Ka to kunnafoni na, o b’i dɛmɛ ka i jɔyɔrɔ to nɛgɛso sugu la.